કેન્દ્રિત અયસ્કમાંથી ધાતુઓના અલગીકરણની સમજૂતી આપો.

(N/A) કેન્દ્રિત અયસ્કમાંથી ધાતુઓના અલગીકરણની પ્રક્રિયામાં બે મુખ્ય તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે:
$(i)$ ઓક્સાઇડમાં રૂપાંતરણ
$(ii)$ ઓક્સાઇડનું ધાતુમાં રિડક્શન
તબક્કો $1$: ઓક્સાઇડમાં રૂપાંતરણ:
$(i)$ કેલ્સિનેશન: કેલ્સિનેશનમાં અયસ્કને હવાના અભાવમાં અથવા મર્યાદિત પુરવઠામાં ગરમ કરવામાં આવે છે. તે બાષ્પશીલ પદાર્થો અને ભેજને દૂર કરે છે,અને પાછળ ધાતુનો ઓક્સાઇડ બાકી રહે છે:
$Fe_{2}O_{3} \cdot xH_{2}O_{(s)} \stackrel{\Delta}{\longrightarrow} Fe_{2}O_{3_{(s)}} + xH_{2}O_{(g)}$
$ZnCO_{3_{(s)}} \stackrel{\Delta}{\longrightarrow} ZnO_{(s)} + CO_{2_{(g)}}$
$CaCO_{3} \cdot MgCO_{3_{(s)}} \stackrel{\Delta}{\longrightarrow} CaO_{(s)} + MgO_{(s)} + 2CO_{2_{(g)}}$
$(ii)$ ભૂંજન (Roasting): ભૂંજનમાં,અયસ્કને ધાતુના ગલનબિંદુથી નીચેના તાપમાને ભઠ્ઠીમાં હવાની નિયમિત હાજરીમાં ગરમ કરવામાં આવે છે. આ સામાન્ય રીતે સલ્ફાઇડ અયસ્ક માટે વપરાય છે:
$2ZnS_{(s)} + 3O_{2_{(g)}} \rightarrow 2ZnO_{(s)} + 2SO_{2_{(g)}}$
$2PbS_{(s)} + 3O_{2_{(g)}} \rightarrow 2PbO_{(s)} + 2SO_{2_{(g)}}$
$2Cu_{2}S_{(s)} + 3O_{2_{(g)}} \rightarrow 2Cu_{2}O_{(s)} + 2SO_{2_{(g)}}$
કોપરના સલ્ફાઇડ અયસ્કને રિવરબરેટરી ભઠ્ઠીમાં ગરમ કરવામાં આવે છે. જો અયસ્કમાં લોખંડ હોય,તો તેને ગરમ કરતા પહેલા સિલિકા સાથે મિશ્ર કરવામાં આવે છે. આયર્ન ઓક્સાઇડ આયર્ન સિલિકેટ સ્લેગ $(FeSiO_{3})$ તરીકે દૂર થાય છે અને કોપર મેટના સ્વરૂપમાં કોપર ઉત્પન્ન થાય છે,જેમાં $Cu_{2}S$ અને $FeS$ હોય છે.