Class 12Chemistry8-2.Carboxylic acids and Their derivativeProperties of Carboxylic Acids and Their Derivatives
Mediumકાર્બોક્સિલિક એસિડમાં હાઇડ્રોજન બંધ સમજાવો અને ઉત્કલન બિંદુ પર તેની અસર સમજાવો.
(N/A) $(i)$ કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં $-COOH$ ક્રિયાશીલ સમૂહ હોય છે. કાર્બોક્સિલ સમૂહમાં,ઓક્સિજન પરમાણુ અત્યંત વિદ્યુતઋણ હોય છે,જે ધ્રુવીય $C=O$ બંધ અને $O-H$ બંધ બનાવે છે. આના પરિણામે હાઇડ્રોજન પરમાણુ પર આંશિક ધન વીજભાર અને કાર્બોનિલ ઓક્સિજન પર આંશિક ઋણ વીજભાર ઉત્પન્ન થાય છે,જેના કારણે કાર્બોક્સિલિક એસિડના અણુઓ વચ્ચે આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ રચાય છે.
$(ii)$ આ આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ એટલા મજબૂત હોય છે કે તે બાષ્પ અવસ્થામાં પણ સંપૂર્ણપણે તૂટતા નથી. પરિણામે,મોટાભાગના કાર્બોક્સિલિક એસિડ બાષ્પ અવસ્થામાં અથવા એપ્રૉટિક દ્રાવકોમાં સ્થાયી ડાયમર (દ્વિઅણુ) તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે. અણુઓનું આ જોડાણ અસરકારક આણ્વીય દળમાં વધારો કરે છે,જે સમાન આણ્વીય દળ ધરાવતા આલ્કોહોલ અથવા આલ્ડિહાઇડની તુલનામાં કાર્બોક્સિલિક એસિડના ઉત્કલન બિંદુમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
$(ii)$ આ આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ એટલા મજબૂત હોય છે કે તે બાષ્પ અવસ્થામાં પણ સંપૂર્ણપણે તૂટતા નથી. પરિણામે,મોટાભાગના કાર્બોક્સિલિક એસિડ બાષ્પ અવસ્થામાં અથવા એપ્રૉટિક દ્રાવકોમાં સ્થાયી ડાયમર (દ્વિઅણુ) તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે. અણુઓનું આ જોડાણ અસરકારક આણ્વીય દળમાં વધારો કરે છે,જે સમાન આણ્વીય દળ ધરાવતા આલ્કોહોલ અથવા આલ્ડિહાઇડની તુલનામાં કાર્બોક્સિલિક એસિડના ઉત્કલન બિંદુમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
Explore More
Similar Questions
એસિડ ઉદ્દીપક $(H^+)$ ની હાજરીમાં બેન્ઝોઈક એસિડની મિથેનોલ સાથેની પ્રક્રિયા નીચે દર્શાવેલ છે. સાચી નીપજ ઓળખો.
$C_6H_5COOH + CH_3O^{18}H \xrightarrow{H^+} \text{નીપજ}$
$C_6H_5COOH + CH_3O^{18}H \xrightarrow{H^+} \text{નીપજ}$
Medium
View Solutionનીચેના ન્યુક્લિયોફાઇલ્સ (nucleophiles) માટે ન્યુક્લિયોફિલિસિટીનો ઘટતો ક્રમ કયો છે:
$(I)$ $CH_3-COO^{-}$
$(II)$ $CH_3O^{-}$
$(III)$ $C_6H_5O^{-}$
$(IV)$ $CH_3-SO_3^-$
$(I)$ $CH_3-COO^{-}$
$(II)$ $CH_3O^{-}$
$(III)$ $C_6H_5O^{-}$
$(IV)$ $CH_3-SO_3^-$
Difficult
View Solution$LiAlH_4$ સાથે નીચેના સંયોજનોની પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ચડતો ક્રમ કયો છે?
$(a)$ $C_2H_5CONH_2$
$(b)$ $C_2H_5COOCH_3$
$(c)$ $C_2H_5COCl$
$(d)$ $(C_2H_5CO)_2O$
$(a)$ $C_2H_5CONH_2$
$(b)$ $C_2H_5COOCH_3$
$(c)$ $C_2H_5COCl$
$(d)$ $(C_2H_5CO)_2O$
DifficultJEE MAIN 2019
View Solutionનીચેનામાંથી કયો કાર્બોક્સિલિક એસિડ એસ્ટરીકરણ પ્રક્રિયા માટે સૌથી વધુ સક્રિય છે?
આપેલા સંયોજનો $P$,$Q$,$R$ અને $S$ ની એસિડિક પ્રકૃતિનો ઘટતો ક્રમ નક્કી કરો.
Difficult
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo