લોખંડનું કાટ લાગવું એ કેવી રીતે વિદ્યુતરાસાયણિક કોષની રચના તરીકે જોવામાં આવે છે તે સમજાવો.

(N/A) ક્ષારણની પ્રક્રિયામાં,હવા અને ભેજની હાજરીને કારણે,લોખંડની બનેલી વસ્તુના કોઈ ચોક્કસ બિંદુ પર ઓક્સિડેશન થાય છે. તે બિંદુ એનોડ તરીકે વર્તે છે. એનોડ પરની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Fe_{(s)} \longrightarrow Fe^{2+}_{(aq)} + 2e^-$
એનોડિક બિંદુ પર મુક્ત થયેલા ઇલેક્ટ્રોન ધાતુની વસ્તુમાંથી પસાર થઈને બીજા બિંદુ પર જાય છે.
ત્યાં,$H^{+}$ આયનોની હાજરીમાં,ઇલેક્ટ્રોન ઓક્સિજનનું રિડક્શન કરે છે. આ બિંદુ કેથોડ તરીકે વર્તે છે. આ $H^{+}$ આયનો કાં તો $H_2CO_3$ માંથી આવે છે,જે હવામાંથી કાર્બન ડાયોક્સાઇડ પાણીમાં ઓગળવાને કારણે બને છે,અથવા વાતાવરણમાંથી અન્ય એસિડિક ઓક્સાઇડના પાણીમાં ઓગળવાથી આવે છે.
કેથોડ પરની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$O_{2(g)} + 4H^{+}_{(aq)} + 4e^- \longrightarrow 2H_2O_{(l)}$
સમગ્ર પ્રક્રિયા છે:
$2Fe_{(s)} + O_{2(g)} + 4H^{+}_{(aq)} \longrightarrow 2Fe^{2+}_{(aq)} + 2H_2O_{(l)}$
વધુમાં,ફેરસ આયનો વાતાવરણીય ઓક્સિજન દ્વારા ફેરિક આયનોમાં ઓક્સિડાઇઝ થાય છે. આ ફેરિક આયનો આસપાસના ભેજ સાથે જોડાઈને જળયુક્ત ફેરિક ઓક્સાઇડ $(Fe_2O_3 \cdot xH_2O)$ બનાવે છે,જેને કાટ કહેવાય છે.
આમ,લોખંડનું કાટ લાગવું એ વિદ્યુતરાસાયણિક કોષની રચના તરીકે જોવામાં આવે છે.