કારણો આપીને સમજાવો:
$(i)$ સંક્રાંતિ ધાતુઓ અને તેમના ઘણા સંયોજનો અનુચુંબકીય (paramagnetic) ગુણધર્મ દર્શાવે છે.
$(ii)$ સંક્રાંતિ ધાતુઓની પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પી (enthalpy of atomisation) ઊંચી હોય છે.
$(iii)$ સંક્રાંતિ ધાતુઓ સામાન્ય રીતે રંગીન સંયોજનો બનાવે છે.
$(iv)$ સંક્રાંતિ ધાતુઓ અને તેમના ઘણા સંયોજનો સારા ઉદ્દીપક તરીકે કાર્ય કરે છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ સંક્રાંતિ ધાતુઓ અનુચુંબકીય ગુણધર્મ દર્શાવે છે. અનુચુંબકત્વ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે ઉદ્ભવે છે,જેમાં દરેક ઇલેક્ટ્રોન તેના સ્પિન કોણીય વેગમાન સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય મોમેન્ટ ધરાવે છે. પ્રથમ સંક્રાંતિ શ્રેણીમાં,કક્ષીય કોણીય વેગમાન શમી જાય છે,તેથી પરિણામી અનુચુંબકત્વ મુખ્યત્વે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનને કારણે હોય છે.
$(ii)$ સંક્રાંતિ તત્વો ઊંચો અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર અને મોટી સંખ્યામાં સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન ધરાવે છે,જે ખૂબ જ મજબૂત ધાતુબંધ બનાવે છે. પરિણામે,સંક્રાંતિ ધાતુઓની પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પી ઊંચી હોય છે.
$(iii)$ મોટાભાગના સંક્રાંતિ ધાતુના સંકિર્ણ સંયોજનો $d-d$ સંક્રમણને કારણે રંગીન હોય છે. લિગાન્ડની હાજરીમાં,$d$-કક્ષકો બે અલગ-અલગ ઊર્જા ધરાવતા સમૂહોમાં વિભાજિત થાય છે. ઇલેક્ટ્રોન આ સમૂહો વચ્ચે સંક્રમણ કરવા માટે દ્રશ્ય પ્રકાશમાંથી વિકિરણનું શોષણ કરે છે,અને પરાવર્તિત પ્રકાશ દ્રાવણને રંગ આપે છે.
$(iv)$ સંક્રાંતિ તત્વોની ઉદ્દીપકીય સક્રિયતા નીચેના કારણોસર છે:
$(a)$ તેમની બદલાતી ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવવાની અને સંકિર્ણ બનાવવાની ક્ષમતા,જે અસ્થિર મધ્યવર્તી સંયોજનો બનાવે છે અને પ્રક્રિયા માટે ઓછી સક્રિયકરણ ઊર્જા,$E_a$ વાળો માર્ગ પૂરો પાડે છે.
$(b)$ તેઓ પ્રક્રિયકોને અધિશોષિત કરવા માટે યોગ્ય સપાટી પૂરી પાડે છે.

Explore More

Similar Questions

રેડિયોએક્ટિવ ન હોય તેવા તત્વને પસંદ કરો.

Difficult
View Solution

પેરામેગ્નેટિક પ્રકૃતિ અને સમાન સંખ્યામાં ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતી આયનોની જોડી કઈ છે?

નીચેના પૈકી કયું સંયોજન રંગીન છે?

વિધાન : સંક્રાંતિ ધાતુઓ ચલ સંયોજકતા દર્શાવે છે.
કારણ : સંક્રાંતિ ધાતુઓમાં $ns^2$ અને $(n-1)d$ ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચે ઊર્જાનો તફાવત ઘણો મોટો હોય છે.

નીચેનામાંથી કઈ સંક્રાંતિ ધાતુ સૌથી વધુ ઓક્સિડેશન અવસ્થા ધરાવી શકે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo