ફેરોમેગ્નેટિઝમ (લોહચુંબકત્વ) અને ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થો સમજાવો.

(N/A) ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થો એવા પદાર્થો છે જે બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે ત્યારે પ્રબળ રીતે ચુંબકિત થાય છે.
તેમની પાસે નિર્બળ ચુંબકીય ક્ષેત્રના વિસ્તારમાંથી પ્રબળ ચુંબકીય ક્ષેત્રના વિસ્તાર તરફ જવાની પ્રબળ વૃત્તિ હોય છે. તેઓ ચુંબક તરફ પ્રબળ રીતે આકર્ષાય છે.
ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થમાં રહેલા વ્યક્તિગત પરમાણુઓ (અથવા આયનો કે અણુઓ) પેરામેગ્નેટિક પદાર્થની જેમ જ ડાયપોલ મોમેન્ટ ધરાવે છે.
ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થોની મુખ્ય લાક્ષણિકતા 'ડોમેન'નું અસ્તિત્વ છે. દરેક ડોમેનમાં પરમાણુઓ એવી રીતે ગોઠવાયેલા હોય છે કે તેમની ડાયપોલ મોમેન્ટ એક જ દિશામાં હોય. તેથી,દરેક ડોમેન ચોખ્ખી મેગ્નેટાઇઝેશન ધરાવે છે. જોકે,જો સમગ્ર પદાર્થને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે,તો વિવિધ ડોમેન્સની ડાયપોલ મોમેન્ટ યાદચ્છિક રીતે ગોઠવાયેલી હોય છે,તેથી સમગ્ર પદાર્થની ચોખ્ખી મેગ્નેટાઇઝેશન શૂન્ય હોય છે. આ આકૃતિ $(a)$ માં દર્શાવેલ છે.
સામાન્ય ડોમેનનું કદ $1 \ mm$ હોય છે અને દરેક ડોમેનમાં લગભગ $10^{11}$ પરમાણુઓ હોય છે.
જ્યારે બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B}_{0}$ લાગુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે ડોમેન્સ $\vec{B}_{0}$ ની દિશામાં ગોઠવાય છે અને ડોમેન્સનું કદ વધે છે,જેના કારણે સમગ્ર પદાર્થ પ્રબળ રીતે ચુંબકિત થાય છે. આ આકૃતિ $(b)$ માં દર્શાવેલ છે.
ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થમાં ચુંબકીય ક્ષેત્ર રેખાઓ ખૂબ જ કેન્દ્રિત હોય છે.
અસમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં,નમૂનો ઉચ્ચ ક્ષેત્રની તીવ્રતાવાળા વિસ્તાર તરફ ગતિ કરે છે.
ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થોના ઉદાહરણોમાં લોખંડ $(Fe)$,કોબાલ્ટ $(Co)$,નિકલ $(Ni)$,ગેડોલિનિયમ ($Gd$,$Z = 64$) અને ડિસ્પોઝિયમ ($Dy$,$Z = 66$) નો સમાવેશ થાય છે.