સોડા વોટરમાં સંતુલન સમજાવો અને હેન્રીના નિયમ દ્વારા તેની સમજૂતી આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) બંધ સોડા વોટરની બોટલમાં $CO_{2}$ વાયુના ઊંચા દબાણ હેઠળ સંતૃપ્ત દ્રાવણ હોય છે. પાણીમાં ઓગળેલા $CO_{2}$ ના અણુઓ અને વાયુ સ્વરૂપમાં રહેલા અણુઓ વચ્ચે સંતુલન હોય છે:
$CO_{2(g)} \rightleftharpoons CO_{2(aq)}$ ... $(I)$
(અચળ દબાણ અને તાપમાને)
હેન્રીનો નિયમ જણાવે છે કે અચળ તાપમાને દ્રાવકના આપેલા કદમાં ઓગળેલા વાયુનું દળ,દ્રાવણની સપાટી ઉપર રહેલા વાયુના આંશિક દબાણના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,$m \propto p$ અથવા $p = K_{H} \cdot x$,જ્યાં $p$ એ વાયુનું આંશિક દબાણ છે,$x$ એ દ્રાવણમાં વાયુનો મોલ અંશ છે અને $K_{H}$ એ હેન્રીનો અચળાંક છે.
બંધ બોટલમાં પ્રવાહી ઉપર $CO_{2}$ નું દબાણ ઊંચું હોવાથી,પાણીમાં $CO_{2}$ ની દ્રાવ્યતા વધુ હોય છે. જ્યારે બોટલ ખોલવામાં આવે છે,ત્યારે પ્રવાહી ઉપરનું $CO_{2}$ નું દબાણ ઘટીને વાતાવરણીય દબાણ જેટલું થઈ જાય છે. હેન્રીના નિયમ મુજબ,દબાણ ઘટતા વાયુની દ્રાવ્યતા ઘટે છે. પરિણામે,વધારાનો ઓગળેલો $CO_{2}$ દ્રાવણમાંથી બહાર નીકળી જાય છે જેથી નવું સંતુલન સ્થપાય છે,જેના કારણે સોડા વોટર 'ફ્લેટ' (ગેસ વગરનું) થઈ જાય છે.

Explore More

Similar Questions

પાણીમાં $AgF$,$AgCl$,$AgBr$ અને $AgI$ ની દ્રાવ્યતાનો સાચો ક્રમ કયો છે?

પાણીમાં ત્રણ વાયુઓ $(A, B, C)$ ના હેન્રીના નિયમના અચળાંક $(K_H)$ ના મૂલ્યો અનુક્રમે $145$,$2 \times 10^{-5}$,અને $35$ kbar છે. પાણીમાં આ વાયુઓની દ્રાવ્યતાનો ક્રમ નીચે મુજબ છે:

નીચેનામાંથી કયો નિયમ પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા અને તેના દબાણ વચ્ચેનો જથ્થાત્મક સંબંધ દર્શાવે છે?

$298 \ K$ તાપમાને,પાણીમાં $CO_2$ માટે હેન્રીનો નિયમ અચળાંક $1.67 \times 10^8 \ Pa$ છે. $298 \ K$ તાપમાને,જ્યારે $1.67 \times 10^2 \ kPa$ $CO_2$ દબાણે પેક કરવામાં આવે ત્યારે $1000 \ mL$ સોડા વોટરમાં $CO_2$ નો જથ્થો $mol \ L^{-1}$ માં કેટલો હશે? (પાણીની ઘનતા $= 1.0 \ g \ cm^{-3}$)

$298\, K$ તાપમાને પાણીમાં $N_2$ વાયુની દ્રાવ્યતા માટે હેન્રીનો નિયમ અચળાંક $1.0 \times 10^5\, atm$ છે. હવામાં $N_2$ નો મોલ અંશ $0.6$ છે. $298\, K$ તાપમાને અને $5\, atm$ દબાણે $10$ મોલ પાણીમાં ઓગળેલા $N_2$ ના મોલ કેટલા હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo