ત્રિ-પરમાણ્વીય અણુ $(AB_2)$ ની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા સમજાવો.

(N/A) ત્રિ-પરમાણ્વીય અણુઓ $(AB_2)$ ને તેમના ભૂમિતિ અને દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રાના આધારે બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરી શકાય છે:
| લક્ષણ | રેખીય $AB_2$ અણુઓ | કોણીય $AB_2$ અણુઓ |
| :--- | :--- | :--- |
| $(i)$ બંધારણ | $B-A-B$ | $A$ પર અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સાથે બે $B$ પરમાણુઓ |
| $(ii)$ $A$ પર અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ | હાજર નથી | હાજર છે |
| $(iii)$ ઉદાહરણો | $CO_2, CS_2, BeH_2, BeCl_2, BeF_2$ | $H_2O, NO_2, H_2S, F_2O$ |
| $(iv)$ દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા | $\mu = 0$ $D$ (અધ્રુવીય) | $\mu \neq 0$ $D$ (ધ્રુવીય) |
રેખીય $AB_2$ અણુઓમાં,બે સમાન બંધ દ્વિધ્રુવો વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે અને એકબીજાની અસરને નાબૂદ કરે છે,પરિણામે ચોખ્ખી દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા શૂન્ય થાય છે. કોણીય $AB_2$ અણુઓમાં,મધ્યસ્થ પરમાણુ $A$ પર અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે અણુનો આકાર વળેલો (bent) હોય છે,જે બંધ દ્વિધ્રુવોને એકબીજાની અસર નાબૂદ કરતા અટકાવે છે,તેથી અણુ ધ્રુવીય બને છે.