ડાયામેગ્નેટિઝમ (પ્રતિચુંબકત્વ) અને ડાયામેગ્નેટિક પદાર્થો સમજાવો.

(N/A) ડાયામેગ્નેટિક પદાર્થો એવા પદાર્થો છે જે બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્રના પ્રબળ ભાગમાંથી નિર્બળ ભાગ તરફ જવાની વૃત્તિ ધરાવે છે. આ પદાર્થો ચુંબક દ્વારા અપાકર્ષાય છે.
આકૃતિમાં બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવેલ ડાયામેગ્નેટિક પદાર્થનો સળિયો દર્શાવેલ છે.
ચુંબકીય ક્ષેત્ર રેખાઓ અપાકર્ષાય છે અથવા બહાર ફેંકાય છે અને પદાર્થની અંદરનું ક્ષેત્ર ઘટે છે.
જ્યારે અસમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે સળિયો ઉચ્ચ ક્ષેત્રથી નિમ્ન ક્ષેત્ર તરફ જવાની વૃત્તિ ધરાવે છે.
ડાયામેગ્નેટિઝમ માટેની સૌથી સરળ સમજૂતી નીચે મુજબ છે: પરમાણુમાં ન્યુક્લિયસની આસપાસ ભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોન કોણીય વેગમાન ધરાવે છે. આ ભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોન પ્રવાહધારિત લૂપને સમતુલ્ય છે અને તેથી તે કક્ષીય ચુંબકીય મોમેન્ટ ધરાવે છે.
ડાયામેગ્નેટિક પદાર્થો એવા છે જેમાં પરમાણુમાં પરિણામી ચુંબકીય મોમેન્ટ શૂન્ય હોય છે.
જ્યારે ચુંબકીય ક્ષેત્ર લાગુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે જે ઇલેક્ટ્રોનની કક્ષીય ચુંબકીય મોમેન્ટ સમાન દિશામાં હોય છે તે ધીમા પડે છે અને જે વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે તે ઝડપી બને છે. આમ,પદાર્થ લાગુ કરેલા ક્ષેત્રની વિરુદ્ધ દિશામાં ચોખ્ખી ચુંબકીય મોમેન્ટ વિકસાવે છે,જેના પરિણામે અપાકર્ષણ થાય છે.
કેટલાક ડાયામેગ્નેટિક પદાર્થો બિસ્મથ,કોપર,લેડ,સિલિકોન,નાઇટ્રોજન ($STP$ પર),પાણી અને સોડિયમ ક્લોરાઇડ છે.
ડાયામેગ્નેટિઝમ તમામ પદાર્થોમાં હાજર હોય છે પરંતુ તેની અસર ખૂબ જ નબળી હોય છે.
ડાયામેગ્નેટિક પદાર્થોની ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી નાની અને ઋણ હોય છે.