(N/A) ગ્લોબલ વોર્મિંગ એટલે ગ્રીનહાઉસ અસરને કારણે પૃથ્વીના વાતાવરણના સરેરાશ તાપમાનમાં થતો ક્રમિક વધારો.
$1$. કારણો: તેનું મુખ્ય કારણ વાતાવરણમાં $CO_2$,$CH_4$,$CFCs$ અને $N_2O$ જેવા ગ્રીનહાઉસ વાયુઓનું વધતું પ્રમાણ છે. આ વાયુઓ પૃથ્વીની સપાટી પરથી પરાવર્તિત થતા સૂર્યના કિરણો (ઇન્ફ્રારેડ કિરણો) ને શોષી લે છે. જંગલોનો નાશ,અશ્મિભૂત બળતણનો ઉપયોગ અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ આ વધારામાં મોટો ફાળો આપે છે.
$2$. અસરો: વૈશ્વિક તાપમાનમાં વધારો પર્યાવરણમાં હાનિકારક ફેરફારો લાવે છે,જેમ કે ધ્રુવીય બરફ અને ગ્લેશિયર્સનું પીગળવું,જેનાથી દરિયાની સપાટી ઊંચી આવે છે. આનાથી દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પૂરનું જોખમ વધે છે. તે દુષ્કાળ,પૂર અને વાવાઝોડા જેવી અણધારી હવામાનની સ્થિતિ સર્જે છે અને જૈવવિવિધતા તથા કૃષિ ઉત્પાદકતા પર નકારાત્મક અસર કરે છે.
$3$. નિયંત્રણ: ગ્લોબલ વોર્મિંગને નીચે મુજબ નિયંત્રિત કરી શકાય છે:
$(a)$ અશ્મિભૂત બળતણનો ઉપયોગ ઘટાડવો અને સૌર તથા પવન ઉર્જા જેવા પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જા સ્ત્રોતો તરફ વળવું.
$(b)$ ઉદ્યોગો અને પરિવહનમાં ઉર્જા કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરવો.
$(c)$ કાર્બન સિકવેસ્ટ્રેશન વધારવા માટે વનીકરણ અને વૃક્ષારોપણ કરવું.
$(d)$ આંતરરાષ્ટ્રીય કરારો અને નીતિઓ દ્વારા જંગલોનો નાશ અટકાવવો અને ગ્રીનહાઉસ વાયુઓના ઉત્સર્જનને મર્યાદિત કરવું.