સંપૂર્ણ ભરાયેલી અને અર્ધ-ભરાયેલી પેટાકોષોની સ્થિરતા કારણો આપીને સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સંપૂર્ણ ભરાયેલી અને અર્ધ-ભરાયેલી પેટાકોષોની સ્થિરતા નીચેના કારણોને આભારી છે:
$1$. ઇલેક્ટ્રોનનું સપ્રમાણ વિતરણ: સંપૂર્ણ ભરાયેલી અથવા અર્ધ-ભરાયેલી પેટાકોષોમાં ઇલેક્ટ્રોનનું વિતરણ સપ્રમાણ હોય છે,જે તેને વધુ સ્થિર બનાવે છે. આ ગોઠવણીમાં,ઇલેક્ટ્રોનનું એકબીજાથી શીલ્ડિંગ પ્રમાણમાં ઓછું હોય છે અને ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્ર દ્વારા વધુ મજબૂત રીતે આકર્ષાય છે.
$2$. વિનિમય ઉર્જા (Exchange Energy): જ્યારે સમાન સ્પિન ધરાવતા બે કે તેથી વધુ ઇલેક્ટ્રોન સમાન શક્તિ ધરાવતી કક્ષકોમાં (degenerate orbitals) હાજર હોય ત્યારે સ્થિરતા વધે છે. તેઓ તેમની સ્થિતિની અદલાબદલી કરી શકે છે,અને આ વિનિમયને કારણે મુક્ત થતી ઉર્જાને વિનિમય ઉર્જા કહેવામાં આવે છે. અર્ધ-ભરાયેલી અને સંપૂર્ણ ભરાયેલી ગોઠવણી માટે વિનિમયની સંખ્યા મહત્તમ હોય છે,જે મહત્તમ સ્થિરતા તરફ દોરી જાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$d^{5}$ ઇલેક્ટ્રોન ગોઠવણીમાં,પાંચેય ઇલેક્ટ્રોન સમાન સ્પિન ધરાવે છે. આનાથી મહત્તમ વિનિમય શક્ય બને છે,જેના પરિણામે ઉર્જા વધુ મુક્ત થાય છે અને $d^{5}$ ગોઠવણી વધુ સ્થિર બને છે.
સારાંશમાં,અર્ધ-ભરાયેલી અને સંપૂર્ણ ભરાયેલી પેટાકોષો (જેમ કે $3d^{5}$ અને $3d^{10}$) ની વધારાની સ્થિરતા નીચેના કારણોસર છે:
$i$. પ્રમાણમાં ઓછું શીલ્ડિંગ.
$ii$. ઓછી કુલંબિક અપાકર્ષણ ઉર્જા.
$iii$. વધુ વિનિમય ઉર્જા.

Explore More

Similar Questions

$s$ ઓર્બિટલમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનનું ઓર્બિટલ કોણીય વેગમાન કેટલું હોય છે?

પરમાણુમાં કેટલા ઇલેક્ટ્રોન નીચે મુજબના ક્વોન્ટમ આંક ધરાવી શકે?
$(a)$ $n = 4, m_s = -\frac{1}{2}$
$(b)$ $n = 3, l = 0$

$Ni$ (પરમાણુ ક્રમાંક $= 28$) માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા કેટલી છે?

$C$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના કઈ છે?

નીચેનામાંથી સૌથી ઓછી ઉર્જા ધરાવતી કક્ષક ઓળખો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo