ઉદાહરણો સાથે સમજાવો: $(a)$ સંપૂર્ણ,$(b)$ સંક્ષિપ્ત અને $(c)$ બંધ-રેખા બંધારણીય સૂત્રો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સંપૂર્ણ બંધારણીય સૂત્ર (ડેશ સૂત્ર):
$(i)$ સહસંયોજક બંધને ડેશ $(-)$ અથવા નાની રેખા દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$(ii)$ બંધારણમાં,દરેક ડેશ $(-)$ એક બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અથવા બે બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન દર્શાવે છે.
$(iii)$ એકલ ડેશ $(-)$ એકલ બંધ દર્શાવે છે.
$(iv)$ દ્વિબંધને બે ડેશ $(=)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$(v)$ ત્રિબંધને ત્રણ ડેશ $(\equiv)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$(vi)$ વિષમ પરમાણુઓ (જેમ કે $O, N, S, X$ વગેરે) પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ દર્શાવી શકાય અથવા ન પણ દર્શાવી શકાય.
$(vii)$ સંપૂર્ણ બંધારણ મેળવવા માટે દરેક બે પરમાણુઓને ડેશ $(-)$ દ્વારા જોડવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ: ઇથેન $(CH_3-CH_3)$,ઇથીન $(CH_2=CH_2)$,ઇથાઇન $(CH\equiv CH)$.
$(b)$ સંક્ષિપ્ત બંધારણીય સૂત્ર:
આ બંધારણીય સૂત્રોને સહસંયોજક બંધ દર્શાવતા કેટલાક અથવા બધા ડેશને દૂર કરીને અને પરમાણુ સાથે જોડાયેલા સમાન જૂથોની સંખ્યાને સબસ્ક્રિપ્ટ દ્વારા દર્શાવીને વધુ સંક્ષિપ્ત કરી શકાય છે.
$(i)$ બંધારણમાં,ડેશ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતા તમામ એકલ બંધ લખવામાં આવતા નથી.
$(ii)$ આ સૂત્રોને પુનરાવર્તિત બંધારણીય એકમને કૌંસમાં મૂકીને અને તે એકમ કેટલી વાર પુનરાવર્તિત થાય છે તે દર્શાવવા માટે સબસ્ક્રિપ્ટ તરીકે પૂર્ણાંક મૂકીને સંક્ષિપ્ત કરી શકાય છે.
$(iii)$ $C$ અને વિષમ પરમાણુઓ વચ્ચેના બહુવિધ બંધો પણ લખવામાં આવતા નથી.
ઉદાહરણ: $CH_3-CO-CH_3$ ના બદલે $CH_3COCH_3$ લખાય છે.
ઉદાહરણ: $CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3$ નું સંક્ષિપ્ત બંધારણ $CH_3(CH_2)_6CH_3$ તરીકે લખાય છે.
$(c)$ બંધ-રેખા બંધારણીય સૂત્ર:
આ નિરૂપણમાં,કાર્બન અને હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ દર્શાવવામાં આવતા નથી,અને કાર્બન-કાર્બન બંધોની શૃંખલાને ઝિગઝેગ રેખા તરીકે દોરવામાં આવે છે. રેખાના છેડા મિથાઇલ જૂથો $(CH_3)$ દર્શાવે છે,અને છેદબિંદુઓ મિથિલીન $(CH_2)$ અથવા મિથાઇન $(CH)$ જૂથો દર્શાવે છે. વિષમ પરમાણુઓને સ્પષ્ટપણે લખવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેનામાંથી કયા ક્રિયાશીલ સમૂહને પોલીફંક્શનલ સંયોજનના નામકરણ માટે સૌથી વધુ અગ્રતા ક્રમ આપવામાં આવે છે?

$CH_3-C \equiv C-CH(CH_3)_2$ નું $IUPAC$ નામ શું છે?

$CH_3-CH(C_2H_5)-CH=CH-CH_3$ સંયોજનનું $IUPAC$ નામ શું છે?

$CH_3-CH(Cl)-CH_3$ નું $IUPAC$ નામ શું છે?

કાર્બનિક સંયોજનોના ક્રિયાશીલ સમૂહો માટે નીચેનાને અગ્રતાના ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવો:
$(a) -NH_2, -OH, -CN, >C=O, -C \equiv C, >C=C < $
$(b) >C=O, -CHO, -COCl, -COOH, -COOR, -CONH_2, -CN$
$(c) -SO_3H, -CN, -COR, -C \equiv C, >C=C < $

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo