વાયુના દબાણ,તાપમાન અને કદને સાંકળીને એવોગેડ્રોની ઉત્કલ્પના સમજાવો.

(N/A) વાયુના દબાણ $(P)$,કદ $(V)$ અને તાપમાન $(T)$ ને સાંકળતું સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$PV = KT$
જ્યાં $T$ એ કેલ્વિન $(K)$ માં નિરપેક્ષ તાપમાન છે.
$K$ એ આપેલ વાયુ માટે અચળાંક છે,પરંતુ તે વાયુના જથ્થા સાથે બદલાય છે.
$K$ એ વાયુના આપેલ નમૂનામાં રહેલા અણુઓની સંખ્યા $(N)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
$\therefore K \propto N$
$\therefore K = k_{B} N$
અહીં,$k_{B}$ એ બોલ્ટ્ઝમેન અચળાંક છે.
તેનું મૂલ્ય તમામ વાયુઓ માટે સમાન હોય છે.
$k_{B}$ નો એકમ $\text{J/K}$ છે અને તેનું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^{1} L^{2} T^{-2} K^{-1}]$ છે.
$K$ ની કિંમત પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા:
$PV = k_{B} NT$
$\therefore \frac{PV}{NT} = k_{B} = \text{અચળ}$
આનો અર્થ એ છે કે બે અલગ-અલગ વાયુના નમૂનાઓ માટે:
$\frac{P_{1} V_{1}}{N_{1} T_{1}} = \frac{P_{2} V_{2}}{N_{2} T_{2}}$
જો વિવિધ વાયુઓ માટે $P, V$ અને $T$ સમાન હોય,તો $N$ પણ સમાન હોવા જોઈએ. આ એવોગેડ્રોની ઉત્કલ્પના દર્શાવે છે,જે મુજબ: સમાન તાપમાન અને દબાણે તમામ વાયુઓના સમાન કદમાં અણુઓની સંખ્યા સમાન હોય છે.