સમજાવો: ખનિજ આયનોનું સ્થળાંતર (Translocation).

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે આયનો સક્રિય અથવા નિષ્ક્રિય શોષણ અથવા બંનેના સંયોજન દ્વારા જલવાહક (xylem) સુધી પહોંચે છે,ત્યારે તેમનું પ્રકાંડમાં ઉપરની તરફ વનસ્પતિના તમામ ભાગોમાં વહન બાષ્પોત્સર્જન પ્રવાહ (transpiration stream) દ્વારા થાય છે.
વહનનો માર્ગ:
ખનિજ તત્વો માટે મુખ્ય સિંક (sink) વનસ્પતિના વૃદ્ધિ પામતા પ્રદેશો છે,જેમ કે $(1)$ અગ્રસ્થ વર્ધમાન પેશી (apical meristems),$(2)$ પાર્શ્વસ્થ વર્ધમાન પેશી (lateral meristems),$(3)$ કુમળા પર્ણો,$(4)$ વિકાસ પામતા પુષ્પો,$(5)$ ફળો અને બીજ તથા સંગ્રહ કરતા અંગો.
ખનિજ આયનોનું અનલોડિંગ (unloading) સૂક્ષ્મ શિરાઓના અંતિમ છેડે પ્રસરણ અને આ કોષો દ્વારા સક્રિય શોષણ દ્વારા થાય છે.
ખનિજ આયનો વારંવાર પુનઃગતિશીલ (remobilised) થાય છે,ખાસ કરીને જૂના,જીર્ણ થતા ભાગોમાંથી.
જૂના મૃતપ્રાય પર્ણો તેમના ખનિજ તત્વોનો મોટો ભાગ કુમળા પર્ણોમાં નિકાસ કરે છે.
તે જ રીતે,પાનખર વનસ્પતિઓમાં પર્ણ પતન પહેલાં,ખનિજોને અન્ય ભાગોમાં ખસેડવામાં આવે છે.
મૃતપ્રાય પર્ણો $\xrightarrow{\text{ખનિજ તત્વો}}$ નવા પર્ણો
જલવાહક રસ (xylem exudates) નું વિશ્લેષણ દર્શાવે છે કે:
જોકે નાઇટ્રોજનનો કેટલોક ભાગ અકાર્બનિક આયનો તરીકે વહન પામે છે,પરંતુ તેનો મોટો ભાગ એમિનો એસિડ અને સંબંધિત સંયોજનો જેવા કાર્બનિક સ્વરૂપમાં વહન પામે છે.
વધુમાં,જલવાહક અને અન્નવાહક (phloem) વચ્ચે પદાર્થોની થોડી આપ-લે પણ થાય છે.
તેથી,આપણે સ્પષ્ટપણે ભેદ પાડી શકતા નથી અને ચોક્કસપણે કહી શકતા નથી કે જલવાહક માત્ર અકાર્બનિક પોષક તત્વોનું વહન કરે છે જ્યારે અન્નવાહક માત્ર કાર્બનિક પદાર્થોનું વહન કરે છે.

Explore More

Similar Questions

વનસ્પતિમાં ખનિજ પોષકતત્ત્વોની અગત્યતા સમજાવો.

જીર્ણ થતા પર્ણોમાંથી વનસ્પતિના વૃદ્ધિ પામતા ભાગો તરફ પુનઃસ્થળાંતરિત (remobilized) થઈ શકતા અને ન થઈ શકતા ખનીજ તત્વોને ઓળખો.
પુનઃસ્થળાંતરિતપુનઃસ્થળાંતરિત ન થઈ શકે
$A$$P, S, N, K$$Ca$
$B$$Ca$$P, S, N, K$
$C$$P, S, Ca, K$$N$
$D$$N$$P, S, Ca, K$

ખનિજ તત્વો માટે મુખ્ય સિંક (sink) ના સંદર્ભમાં અસંગત વિકલ્પ શોધો.

જો કોઈ વનસ્પતિમાં રહેલા ખનિજો અને તે કયા સ્વરૂપમાં વહન પામે છે તે જાણવા માંગતું હોય,તો જલવાહક રસ (xylem exudate) નું વિશ્લેષણ કેવી રીતે મદદરૂપ થશે?

ખનિજ આયનોના સ્થળાંતરના સંદર્ભમાં ખોટું વિધાન પસંદ કરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo