ચેતાકોષ (neuron) ની રચના દોરો અને તેના કાર્યો સમજાવો.

(N/A) ચેતાકોષ (neuron) એ ચેતાતંત્રનો રચનાત્મક અને ક્રિયાત્મક એકમ છે. તેની રચના મુખ્ય ત્રણ ભાગોની બનેલી છે:
$1$. કોષકાય (Cell body/Cyton): તેમાં કોષકેન્દ્ર અને કોષરસ (નિસલની કણિકાઓ) હોય છે. તે કોષની ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ માટે જવાબદાર છે.
$2$. શિખાતંતુ (Dendrites): આ ટૂંકા અને શાખિત પ્રવર્ધો છે જે અન્ય ચેતાકોષો અથવા સંવેદનાગ્રાહીઓ પાસેથી વિદ્યુત આવેગો મેળવે છે અને તેને કોષકાય તરફ વહન કરે છે.
$3$. અક્ષતંતુ (Axon): આ એક લાંબો,એકલ તંતુ છે જે વિદ્યુત આવેગોને કોષકાયથી દૂર અન્ય ચેતાકોષો,સ્નાયુઓ અથવા ગ્રંથિઓ સુધી લઈ જાય છે. ઝડપી સંકેત વહન માટે તે ઘણીવાર માયલિન શીથ (myelin sheath) થી આવરિત હોય છે.
કાર્ય: ચેતાકોષો સમગ્ર શરીરમાં ચેતા આવેગો (વિદ્યુત સંકેતો) ને શોધવા,મેળવવા અને વહન કરવા માટે વિશિષ્ટ છે,જે શરીરના વિવિધ ભાગો અને મગજ વચ્ચે સંદેશાવ્યવહાર શક્ય બનાવે છે.