એક પદાર્થ માટે વેગ-સમયનો આલેખ દોરો જે $u$ જેટલા પ્રારંભિક વેગથી $a$ જેટલા અચળ પ્રવેગ સાથે $t$ સમય માટે ગતિ શરૂ કરે છે. આ આલેખનો ઉપયોગ કરીને $t$ સમયમાં કપાયેલ અંતર $S$ માટેનું સૂત્ર તારવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) અચળ પ્રવેગ $a$ અને પ્રારંભિક વેગ $u$ સાથે ગતિ કરતા પદાર્થ માટે વેગ-સમયનો આલેખ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
પદાર્થ દ્વારા $t$ સમયમાં કપાયેલ અંતર $S$ એ વેગ-સમયના આલેખની નીચે ઘેરાયેલા ક્ષેત્રફળ જેટલું હોય છે.
આલેખની નીચેનું કુલ ક્ષેત્રફળ એ લંબચોરસ $OACD$ નું ક્ષેત્રફળ અને તેની ઉપર આવેલા ત્રિકોણ $ABC$ ના ક્ષેત્રફળનો સરવાળો છે.
લંબચોરસ $OACD$ નું ક્ષેત્રફળ: $\text{ક્ષેત્રફળ} = \text{લંબાઈ} \times \text{પહોળાઈ} = t \times u = ut$.
ત્રિકોણ $ABC$ નું ક્ષેત્રફળ: $\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} \times t \times (v - u)$.
કુલ અંતર $S$ એ આ ક્ષેત્રફળોનો સરવાળો હોવાથી:
$S = ut + \frac{1}{2} \times t \times (v - u)$ $....(1)$
ગતિના પ્રથમ સમીકરણ પરથી,આપણે જાણીએ છીએ કે $v = u + at$,જેનો અર્થ છે કે $v - u = at$.
સમીકરણ $(1)$ માં $(v - u) = at$ મૂકતા,આપણને મળે છે:
$S = ut + \frac{1}{2} \times t \times (at)$
$S = ut + \frac{1}{2}at^{2}$

Explore More

Similar Questions

નીચેના વિધાનો સાચા છે કે ખોટા તે જણાવો:
$1$. પ્રાણીઓમાં થતી ગતિને પ્રચલન (locomotion) કહેવામાં આવે છે.
$2$. મિકેનિક્સ (યાંત્રિકી) માત્ર નિર્જીવ વસ્તુઓની ગતિ સાથે સંબંધિત છે.

નીચે આપેલ વિધાન સાચું છે કે ખોટું તે જણાવો:
જો $x \propto t^{2}$ હોય,તો ગતિને નિયમિત ગતિ કહેવામાં આવે છે.

$(a)$ પ્રવેગની વ્યાખ્યા આપો.
$(b)$ એક પથ્થર અચળ ઝડપે વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરે છે. પથ્થરની ગતિનો પ્રકાર જણાવો.

વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરતા પદાર્થના પ્રવેગની દિશા કઈ હોય છે?

એક પદાર્થ $u$ વેગથી અને $a$ જેટલા સમાન પ્રવેગથી સુરેખ ગતિ શરૂ કરે છે,તે $t$ સમયમાં $v$ જેટલો વેગ પ્રાપ્ત કરે છે.
$(a)$ તેનો વેગ-સમય આલેખ દોરો.
$(b)$ વેગ-સમય આલેખનો ઉપયોગ કરીને ગતિનું પ્રથમ સમીકરણ,$v = u + at$,મેળવો.
$(c)$ એક પદાર્થ $2 \, m s^{-1}$ ના વેગથી ગતિ કરે છે અને $5 \, s$ માં $10 \, m s^{-1}$ નો વેગ પ્રાપ્ત કરે છે. તેનો પ્રવેગ શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo