માનવ પાચનતંત્રની નામનિર્દેશિત આકૃતિ દોરો.

(N/A) માનવ પાચનતંત્ર અન્નમાર્ગ અને સંલગ્ન પાચક ગ્રંથિઓનું બનેલું છે.
અન્નમાર્ગ અગ્ર ભાગે મુખ દ્વારા શરૂ થાય છે અને પશ્ચ ભાગે મળદ્વાર દ્વારા બહાર ખુલે છે.
મુખ મુખગુહામાં ખુલે છે. મુખગુહામાં સંખ્યાબંધ દાંત અને સ્નાયુબદ્ધ જીભ હોય છે.
ગળું (ગ્રસની) એ ખોરાક અને હવા માટેનો સામાન્ય માર્ગ છે. અન્નનળી અને શ્વાસનળી ગ્રસનીમાં ખુલે છે.
કાસ્થિમય પડદો જેને કંઠચ્છદ (epiglottis) કહેવાય છે,તે ખોરાક ગળતી વખતે ખોરાકને શ્વાસનળીમાં પ્રવેશતા અટકાવે છે.
અન્નનળી એક પાતળી,લાંબી નળી છે જે ગરદન,ઉરસ અને ઉરોદરપટલમાંથી પસાર થઈને જઠર નામના '$J$' આકારના કોથળી જેવા અંગમાં ખુલે છે.
જઠર નાના આંતરડામાં ખુલે છે,જે ત્રણ ભાગોમાં વહેંચાયેલું છે—'$C$' આકારનું પકવાશય,લાંબો ગૂંચળાદાર મધ્ય ભાગ મધ્યાંત્ર અને અત્યંત ગૂંચળાદાર શેષાંત્ર.
જઠરનું પકવાશયમાં ખુલતું મુખ જઠરનિર્ગમી વાલ્વ (pyloric sphincter) દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
શેષાંત્ર મોટા આંતરડામાં ખુલે છે. તે અંધાંત્ર,કોલોન અને મળાશયનું બનેલું છે. અંધાંત્ર એક નાની અંધ કોથળી છે જે કેટલાક સહજીવી સૂક્ષ્મજીવો ધરાવે છે. અંધાંત્રમાંથી એક સાંકડી આંગળી જેવી નલિકામય રચના નીકળે છે,જેને કૃમિરૂપ શેષ (vermiform appendix) કહેવાય છે,જે એક અવશેષી અંગ છે.
અંધાંત્ર કોલોનમાં ખુલે છે. કોલોન ત્રણ ભાગોમાં વહેંચાયેલું છે—આરોહી,અનુપ્રસ્થ અને અવરોહી ભાગ. અવરોહી ભાગ મળાશયમાં ખુલે છે જે મળદ્વાર દ્વારા બહાર ખુલે છે.
અન્નમાર્ગ સાથે સંકળાયેલી પાચક ગ્રંથિઓમાં લાળગ્રંથિઓ,યકૃત અને સ્વાદુપિંડનો સમાવેશ થાય છે.