જન્મજાત પ્રતિકારકતા (Innate immunity) વિશે વર્ણન કરો.

(N/A) જન્મજાત પ્રતિકારકતા એ બિન-ચોક્કસ પ્રકારનો બચાવ છે, જે જન્મ સમયે હાજર હોય છે। આ આપણા શરીરમાં વિદેશી એજન્ટોના પ્રવેશ સામે વિવિધ પ્રકારના અવરોધો પૂરા પાડીને પ્રાપ્ત થાય છે। જન્મજાત પ્રતિકારકતા ચાર પ્રકારના અવરોધોની બનેલી છે:
$(i)$ ભૌતિક અવરોધો: આપણા શરીરની ત્વચા મુખ્ય અવરોધ છે જે સૂક્ષ્મજીવોના પ્રવેશને અટકાવે છે। શ્વસન, જઠરાંત્રિય અને મૂત્રજનન માર્ગના અધિચ્છદનું શ્લેષ્મ આવરણ પણ આપણા શરીરમાં પ્રવેશતા સૂક્ષ્મજીવોને ફસાવવામાં મદદ કરે છે।
$(ii)$ દેહધાર્મિક અવરોધો: જઠરમાં એસિડ, મુખમાં લાળ, આંખમાંથી નીકળતા આંસુ - આ બધા સૂક્ષ્મજીવોની વૃદ્ધિને અટકાવે છે।
$(iii)$ કોષીય અવરોધો: આપણા શરીરના અમુક પ્રકારના શ્વેતકણો $(WBC)$ જેવા કે બહુકેન્દ્રીય શ્વેતકણો $(PMNL-\text{ન્યુટ્રોફિલ્સ})$, મોનોસાઇટ્સ અને રુધિરમાં રહેલા નેચરલ કિલર કોષો (એક પ્રકારના લિમ્ફોસાઇટ્સ) તેમજ પેશીઓમાં રહેલા મેક્રોફેજ સૂક્ષ્મજીવોનું ભક્ષણ કરીને તેનો નાશ કરી શકે છે।
$(iv)$ સાયટોકાઇન અવરોધો: વાયરસથી સંક્રમિત કોષો ઇન્ટરફેરોન નામના પ્રોટીનનો સ્ત્રાવ કરે છે જે બિન-સંક્રમિત કોષોને વધુ વાયરલ ચેપથી સુરક્ષિત કરે છે।