જીવનની ઉત્પત્તિના વિવિધ સિદ્ધાંતોનું વર્ણન કરો.

(N/A) પૃથ્વી પર જીવન તેની રચનાના $500$ મિલિયન વર્ષ પછી,લગભગ $4$ અબજ વર્ષ પહેલાં દેખાયું હતું.
પૃથ્વી પર જીવનની ઉત્પત્તિ સમજાવવા માટે વિવિધ વિચારકો અને વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા અલગ-અલગ સિદ્ધાંતો આપવામાં આવ્યા હતા:
$(i)$ વિશેષ સર્જનનો સિદ્ધાંત (Theory of Special Creation): તે જણાવે છે કે ભગવાને દૈવી કૃત્ય દ્વારા જીવનનું સર્જન કર્યું છે; એટલે કે પૃથ્વી,પ્રકાશ,વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓનું સર્જન અલૌકિક શક્તિ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે.
આ સિદ્ધાંતના ત્રણ પાસાં છે: $(a)$ આજે આપણે જે સજીવો કે જાતિઓ જોઈએ છીએ તે તેવી જ રીતે બનાવવામાં આવી હતી. $(b)$ સર્જન સમયથી વિવિધતા સમાન રહી છે અને ભવિષ્યમાં પણ સમાન રહેશે. $(c)$ પૃથ્વી લગભગ $4000$ વર્ષ જૂની છે.
$(ii)$ પેન્સપર્મિયાનો સિદ્ધાંત (Theory of Panspermia): આ સિદ્ધાંત પ્રારંભિક ગ્રીક વિચારકો દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો,જે જણાવે છે કે પૃથ્વી પરનું જીવન બીજા ગ્રહો પરથી આવેલા બીજાણુઓ (spores) અથવા પેન્સપર્મિયામાંથી ઉદ્ભવ્યું છે,જે અવકાશમાંથી આવ્યા હતા અને સજીવ સ્વરૂપોમાં વિકસ્યા હતા.
$(iii)$ સ્વયંસ્ફુરિત સર્જનનો સિદ્ધાંત (Theory of Spontaneous Generation): તે જણાવે છે કે જીવન નિર્જીવ પદાર્થોમાંથી આપમેળે ઉદ્ભવ્યું છે. આ સિદ્ધાંતને 'એબાયોજેનેસિસ' (abiogenesis) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. લાંબા સમય સુધી એવું માનવામાં આવતું હતું કે જીવન સડતા પદાર્થો જેવા કે ઘાસ,કાદવ વગેરેમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે. લુઈ પાશ્ચરે ($1860$ માં) આ સિદ્ધાંતને નકારી કાઢ્યો અને સાબિત કર્યું કે જીવન અગાઉના અસ્તિત્વ ધરાવતા જીવનમાંથી જ આવે છે. તેમના પ્રયોગમાં,તેમણે મૃત યીસ્ટના કોષોને જંતુરહિત ફ્લાસ્કમાં અને બીજા ફ્લાસ્કને ખુલ્લી હવામાં રાખ્યા હતા. પ્રથમ ફ્લાસ્કમાં જીવન વિકસ્યું ન હતું,પરંતુ બીજા ફ્લાસ્કમાં નવા સજીવો વિકસ્યા હતા.
$(iv)$ રાસાયણિક ઉત્ક્રાંતિનો સિદ્ધાંત (Theory of Chemical Evolution): આ સિદ્ધાંત ઓપેરિન અને હેલ્ડેન દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો. તેમના મતે,જીવનનું પ્રથમ સ્વરૂપ અગાઉના અસ્તિત્વ ધરાવતા,નિર્જીવ કાર્બનિક અણુઓ (જેમ કે $RNA$,પ્રોટીન વગેરે) માંથી આવ્યું હતું અને રાસાયણિક ઉત્ક્રાંતિ પછી જીવનનું નિર્માણ થયું હતું,એટલે કે અકાર્બનિક ઘટકોમાંથી વિવિધ કાર્બનિક અણુઓ બન્યા હતા. પૃથ્વી પર રાસાયણિક ઉત્ક્રાંતિ માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં ઊંચું તાપમાન,જ્વાળામુખીના તોફાનો અને $CH_4$,$NH_3$ વગેરે ધરાવતું રિડ્યુસિંગ વાતાવરણ હતું.