નાઈટ્રોજન ચક્રમાં સામેલ પગલાં અને પ્રક્રિયાઓનું વર્ણન કરો. આ ચક્રમાં વિવિધ પોષક તત્વોનું ચક્ર પણ દર્શાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) નાઈટ્રોજન ચક્રમાં નીચેની મુખ્ય પ્રક્રિયાઓનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. નાઈટ્રોજન સ્થાપન: વાતાવરણીય $N_2$ નું રૂપાંતર નાઈટ્રોજન સ્થાપક બેક્ટેરિયા (દા.ત. કઠોળના મૂળમાં રહેલા રાઈઝોબિયમ) દ્વારા અથવા વાતાવરણીય અને ઔદ્યોગિક પ્રક્રિયાઓ દ્વારા એમોનિયા અથવા નાઈટ્રેટ્સમાં થાય છે.
$2$. એસિમિલેશન (સ્વીકરણ): વનસ્પતિઓ પ્રોટીન અને અન્ય કાર્બનિક અણુઓ બનાવવા માટે આ નાઈટ્રોજનયુક્ત સંયોજનોનું શોષણ કરે છે,જે પછી વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓમાં પ્રોટોપ્લાઝમ તરીકે આહાર શૃંખલામાં પ્રવેશે છે.
$3$. એમોનિફિકેશન: વિઘટકો મૃત કાર્બનિક પદાર્થો અને વનસ્પતિઓ તથા પ્રાણીઓના કચરાનું વિઘટન કરે છે,જેનાથી નાઈટ્રોજન એમોનિયા સ્વરૂપે પાછો જમીનમાં મુક્ત થાય છે.
$4$. નાઈટ્રીફિકેશન: જમીનમાં રહેલા વિશિષ્ટ નાઈટ્રીફાઈંગ બેક્ટેરિયા દ્વારા એમોનિયાનું રૂપાંતર નાઈટ્રાઈટ્સમાં અને ત્યારબાદ નાઈટ્રેટ્સમાં થાય છે.
$5$. ડીનાઈટ્રીફિકેશન: અંતે,અમુક બેક્ટેરિયા નાઈટ્રેટ્સને ફરીથી વાતાવરણીય $N_2$ ગેસમાં ફેરવે છે,જેનાથી આ ચક્ર પૂર્ણ થાય છે.

Explore More

Similar Questions

જો પર્યાવરણમાં રહેલ તમામ ઓક્સિજન ઓઝોનમાં રૂપાંતરિત થઈ જાય તો શું થશે?

પર્યાવરણમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું સ્થાપન કરવાની બે રીતો કઈ છે?

$(a)$ આપેલ ચક્રમાં ખાલી જગ્યાઓ $1, 2, 3, 4$ અને $5$ શું દર્શાવે છે?
$(b)$ એવી બે કુદરતી અને એક માનવસર્જિત પ્રક્રિયાના નામ આપો જેના દ્વારા $CO_2$ વાતાવરણમાં પાછો ફરે છે.
$(c)$ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ વનસ્પતિઓ માટે જરૂરી છે પરંતુ તે એક પ્રદૂષક પણ છે. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.

$(a)$ જંગલો નીચેના બાબતોને કેવી રીતે અસર કરે છે?
$(i)$ હવા
$(ii)$ જમીન
$(iii)$ પાણી
$(b)$ શું શુક્ર અને મંગળનું વાતાવરણ આપણા વાતાવરણ કરતા અલગ છે? કેવી રીતે?

$(a)$ ઓઝોન સ્તર ક્યાં જોવા મળે છે?
$(b)$ ઓઝોન હોલ એટલે શું અને તે કેવી રીતે થાય છે?
$(c)$ ઓઝોન સ્તરના ક્ષયની હાનિકારક અસરો જણાવો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo