$PCl_{5}$ ના કિસ્સામાં સંકરણનું વર્ણન કરો. વિષુવવૃત્તીય બંધોની તુલનામાં અક્ષીય બંધો શા માટે લાંબા હોય છે?

(N/A) ફોસ્ફરસ $(Z=15)$ ની ધરા અવસ્થા અને ઉત્તેજિત અવસ્થાની બાહ્ય ઇલેક્ટ્રોનિક રચનાઓ નીચે મુજબ છે:
ધરા અવસ્થા: $3s^{2} 3p^{3}$
ઉત્તેજિત અવસ્થા: $3s^{1} 3p^{3} 3d^{1}$
ઉત્તેજિત અવસ્થામાં ફોસ્ફરસ પરમાણુ $sp^{3}d$ સંકરણ ધરાવે છે. આ કક્ષકો પાંચ $Cl$ પરમાણુઓ દ્વારા આપવામાં આવતી ઇલેક્ટ્રોન જોડીઓ દ્વારા ભરાય છે અને $PCl_{5}$ બનાવે છે.
પાંચ $sp^{3}d$ સંકર કક્ષકો ત્રિકોણીય દ્વિપિરામિડના પાંચ ખૂણાઓ તરફ નિર્દેશિત હોય છે.
$PCl_{5}$ માં પાંચ $P-Cl$ સિગ્મા બંધ હોય છે. ત્રણ $P-Cl$ બંધ એક સમતલમાં હોય છે અને એકબીજા સાથે $120^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે. આને વિષુવવૃત્તીય બંધો કહેવામાં આવે છે.
બાકીના બે $P-Cl$ બંધ વિષુવવૃત્તીય સમતલની ઉપર અને નીચે હોય છે અને સમતલ સાથે $90^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે. આને અક્ષીય બંધો કહેવામાં આવે છે.
જેમ કે અક્ષીય બંધની જોડીઓ ત્રણ વિષુવવૃત્તીય બંધની જોડીઓ પાસેથી વધુ અપાકર્ષણ અનુભવે છે,તેથી અક્ષીય બંધો વિષુવવૃત્તીય બંધો કરતા થોડા લાંબા હોય છે.