વંશાવળી પૃથ્થકરણ (Pedigree analysis) સમજાવો અને તેના સંકેતો દોરો.

(N/A) વંશાવળી પૃથ્થકરણ એ એક પરિવારમાં પેઢી દર પેઢી કોઈ ચોક્કસ લક્ષણ,અસાધારણતા અથવા રોગના વારસાનો અભ્યાસ છે. તેને ફેમિલી ટ્રી (વંશાવળી વૃક્ષ) તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
માનવ જિનેટિક્સમાં,વંશાવળી પૃથ્થકરણ એક શક્તિશાળી સાધન છે કારણ કે વટાણા જેવા સજીવોમાં શક્ય હોય તેવા નિયંત્રિત સંકરણો મનુષ્યોમાં નીચેના કારણોસર કરી શકાતા નથી: $(i)$ ઉત્પન્ન થતી સંતતિ ખૂબ ઓછી (સામાન્ય રીતે એક) હોય છે અને તેને પરિપક્વ થવામાં લાંબો સમય લાગે છે. $(ii)$ નિયંત્રિત સંકરણો નૈતિક અથવા વ્યવહારિક રીતે શક્ય નથી.
વંશાવળી પૃથ્થકરણમાં વપરાતા પ્રમાણિત સંકેતો નીચે મુજબ છે:
| સંકેત | અર્થ |
| :--- | :--- |
| ચોરસ | નર |
| વર્તુળ | માદા |
| હીરા આકાર | લિંગનો ઉલ્લેખ નથી |
| ઘાટા (રંગીન) સંકેતો | અસરગ્રસ્ત વ્યક્તિઓ |
| આડી રેખા દ્વારા જોડાયેલ ચોરસ-વર્તુળ | મેથુન |
| બે આડી રેખા દ્વારા જોડાયેલ ચોરસ-વર્તુળ | સંબંધિઓ વચ્ચે મેથુન (સમરક્ત મેથુન) |
| નીચે સંતતિ સાથે આડી રેખા દ્વારા જોડાયેલ પિતૃઓ | પિતૃઓ અને બાળકો (ડાબેથી જમણી બાજુ જન્મ ક્રમ મુજબ) |
| નીચે ઘાટા ચોરસ સાથેના પિતૃઓ | અસરગ્રસ્ત નર શિશુવાળા પિતૃઓ |
| અંદર $5$ નંબર સાથેનો હીરા આકાર | $5$ પ્રભાવહીન (સામાન્ય) સંતતિ |