$DNA$ એ આનુવંશિક દ્રવ્ય છે તે સાબિત કરતા વિવિધ પ્રયોગોનું વર્ણન કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) જોકે મીશર દ્વારા ન્યુક્લિનની શોધ અને મેન્ડલ દ્વારા આનુવંશિકતાના સિદ્ધાંતોનું પ્રતિપાદન લગભગ એક જ સમયે થયું હતું,પરંતુ $DNA$ આનુવંશિક દ્રવ્ય તરીકે કાર્ય કરે છે તે શોધવામાં અને સાબિત કરવામાં ઘણો સમય લાગ્યો હતો.
$1926$ સુધીમાં,આનુવંશિક વારસાની પદ્ધતિ નક્કી કરવાની શોધ આણ્વિક સ્તરે પહોંચી ગઈ હતી.
ગ્રેગર મેન્ડલ,વોલ્ટર સટન,થોમસ હન્ટ મોર્ગન અને અન્ય અસંખ્ય વૈજ્ઞાનિકોની અગાઉની શોધોએ મોટાભાગના કોષોના કોષકેન્દ્રમાં આવેલા રંગસૂત્રો પર શોધને મર્યાદિત કરી હતી.
$1$. રૂપાંતરિત સિદ્ધાંત (Transforming Principle): $1928$ માં,ફેડરિક ગ્રિફિથે $Streptococcus$ $pneumoniae$ (ન્યુમોનિયા માટે જવાબદાર બેક્ટેરિયા) સાથેના પ્રયોગોની શ્રેણીમાં બેક્ટેરિયામાં એક ચમત્કારિક પરિવર્તન જોયું.
તેમના પ્રયોગ દરમિયાન,એક જીવંત સજીવ (બેક્ટેરિયા) એ તેનું ભૌતિક સ્વરૂપ બદલ્યું હતું. જ્યારે $Streptococcus$ $pneumoniae$ બેક્ટેરિયાને કલ્ચર પ્લેટ પર ઉગાડવામાં આવે છે,ત્યારે કેટલાક લીસી અને ચમકદાર વસાહતો $(S)$ ઉત્પન્ન કરે છે જ્યારે અન્ય ખરબચડી વસાહતો $(R)$ ઉત્પન્ન કરે છે.
આનું કારણ એ છે કે $S$ સ્ટ્રેન બેક્ટેરિયામાં મ્યુકસ (પોલિસેકરાઈડ) નું આવરણ હોય છે,જ્યારે $R$ સ્ટ્રેનમાં હોતું નથી.
$S$ સ્ટ્રેન (રોગકારક) થી ચેપગ્રસ્ત ઉંદર ન્યુમોનિયાના ચેપથી મૃત્યુ પામે છે,પરંતુ $R$ સ્ટ્રેનથી ચેપગ્રસ્ત ઉંદરમાં ન્યુમોનિયા થતો નથી.
$S$ સ્ટ્રેન $\rightarrow$ ઉંદરમાં ઈન્જેક્ટ કરો $\rightarrow$ ઉંદર મૃત્યુ પામે છે
$R$ સ્ટ્રેન $\rightarrow$ ઉંદરમાં ઈન્જેક્ટ કરો $\rightarrow$ ઉંદર જીવંત રહે છે
ગ્રિફિથ બેક્ટેરિયાને ગરમ કરીને મારી શકતા હતા.
તેમણે અવલોકન કર્યું કે ગરમીથી મૃત $S$ સ્ટ્રેન બેક્ટેરિયા ઉંદરમાં ઈન્જેક્ટ કરવાથી તેઓ મૃત્યુ પામતા નથી.
$S$ સ્ટ્રેન (ગરમીથી મૃત) $\rightarrow$ ઉંદરમાં ઈન્જેક્ટ કરો $\rightarrow$ ઉંદર જીવંત રહે છે
$S$ સ્ટ્રેન (ગરમીથી મૃત) $+$ $R$ સ્ટ્રેન (જીવંત) $\rightarrow$ ઉંદરમાં ઈન્જેક્ટ કરો $\rightarrow$ ઉંદર મૃત્યુ પામે છે
જ્યારે તેમણે ગરમીથી મૃત $S$ અને જીવંત $R$ બેક્ટેરિયાનું મિશ્રણ ઈન્જેક્ટ કર્યું,ત્યારે ઉંદર મૃત્યુ પામ્યા. વધુમાં,તેમણે મૃત ઉંદરોમાંથી જીવંત $S$ બેક્ટેરિયા મેળવ્યા.
તેમણે તારણ કાઢ્યું કે $R$ સ્ટ્રેન બેક્ટેરિયા ગરમીથી મૃત $S$ સ્ટ્રેન બેક્ટેરિયા દ્વારા કોઈક રીતે રૂપાંતરિત થયા હતા. ગરમીથી મૃત $S$ સ્ટ્રેનમાંથી સ્થાનાંતરિત થયેલા કોઈ 'રૂપાંતરિત સિદ્ધાંત' એ $R$ સ્ટ્રેનને લીસું પોલિસેકરાઈડ આવરણ સંશ્લેષણ કરવા અને રોગકારક બનવા માટે સક્ષમ બનાવ્યું હતું. આ આનુવંશિક દ્રવ્યના સ્થાનાંતરણને કારણે હોવું જોઈએ. જો કે,તેમના પ્રયોગો દ્વારા આનુવંશિક દ્રવ્યની જૈવરાસાયણિક પ્રકૃતિ વ્યાખ્યાયિત થઈ ન હતી.

Explore More

Similar Questions

ઉત્ક્રાંતિ દરમિયાન,આનુવંશિક દ્રવ્ય તરીકે $RNA$ કરતા $DNA$ ની પસંદગી શા માટે કરવામાં આવી? આનુવંશિક દ્રવ્ય તરીકે કાર્ય કરી શકે તેવા અણુ માટેના જરૂરી માપદંડોની ચર્ચા કરીને અને $DNA$ તથા $RNA$ વચ્ચેના જૈવરાસાયણિક તફાવતોના પ્રકાશમાં કારણો આપો.

$Pneumococcus$ બેક્ટેરિયાનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવેલા રૂપાંતરણના પ્રયોગોએ કઈ પૂર્વધારણા તરફ દોરી?

કોણે પ્રખ્યાત "રેપ્લિકા પ્લેટિંગ પ્રયોગ" (Replica Plating Experiment) કર્યો હતો?

રૂપાંતરણીય સિદ્ધાંત ...... દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.

હોવર્ડ ટેમિને કયા વાયરસ પર કામ કર્યું હતું?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo