કોષકેન્દ્રનું વિગતવાર વર્ણન કરો.

(N/A) $\Rightarrow$ કોષીય અંગિકા તરીકે કોષકેન્દ્રનું સૌપ્રથમ વર્ણન રોબર્ટ બ્રાઉન દ્વારા $1831$ માં કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ,બેઝિક અભિરંજકો દ્વારા અભિરંજિત કોષકેન્દ્રના દ્રવ્યને ફ્લેમિંગ દ્વારા ક્રોમેટિન નામ આપવામાં આવ્યું હતું.
$\Rightarrow$ આંતરાવસ્થાના કોષકેન્દ્રમાં અત્યંત વિસ્તૃત અને જટિલ ન્યુક્લિયોપ્રોટીન તંતુઓ હોય છે જેને ક્રોમેટિન,કોષકેન્દ્ર આધારક (nuclear matrix) અને એક કે તેથી વધુ ગોળાકાર રચનાઓ જેને કોષકેન્દ્રિકા (nucleoli) કહેવાય છે.
$\Rightarrow$ કોષકેન્દ્રપટલ બે સમાંતર પટલોનો બનેલો હોય છે,જેની વચ્ચેની જગ્યા ($10$ થી $50 \ nm$) ને પરિન્યુક્લિયર અવકાશ કહેવાય છે. આ કોષકેન્દ્રની અંદર રહેલા દ્રવ્યો અને કોષરસ વચ્ચે અવરોધ બનાવે છે.
$\Rightarrow$ બાહ્ય પટલ સામાન્ય રીતે અંતઃકોષરસજાળ સાથે જોડાયેલું રહે છે અને તેની સપાટી પર રીબોઝોમ્સ આવેલા હોય છે.
$\Rightarrow$ ઘણી જગ્યાએ કોષકેન્દ્રપટલ સૂક્ષ્મ છિદ્રો દ્વારા તૂટેલું હોય છે,જે તેના બે પટલોના જોડાણથી બને છે. આ કોષકેન્દ્ર છિદ્રો એવા માર્ગો છે જેના દ્વારા $RNA$ અને પ્રોટીન અણુઓનું કોષકેન્દ્ર અને કોષરસ વચ્ચે બંને દિશામાં વહન થાય છે.
$\Rightarrow$ કોષકેન્દ્રિકા: આ કોષકેન્દ્રરસમાં આવેલી ગોળાકાર રચનાઓ છે. કોષકેન્દ્રિકાનું દ્રવ્ય બાકીના કોષકેન્દ્રરસ સાથે સતત જોડાયેલું હોય છે. તે સક્રિય રીબોઝોમલ $RNA$ સંશ્લેષણ માટેનું સ્થાન છે.
$\Rightarrow$ પ્રોટીન સંશ્લેષણનું સક્રિય કાર્ય કરતા કોષોમાં મોટી અને વધુ સંખ્યામાં કોષકેન્દ્રિકાઓ જોવા મળે છે.