હ્યુગેન્સના તરંગઅગ્રના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરીને વક્રીભવનના નિયમો તારવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે $PP'$ એ માધ્યમ-$1$ અને માધ્યમ-$2$ ને અલગ કરતી સપાટી છે. ધારો કે $v_1$ અને $v_2$ એ અનુક્રમે માધ્યમ-$1$ અને માધ્યમ-$2$ માં પ્રકાશની ઝડપ છે.
$AA'$ દિશામાં ગતિ કરતું એક સમતલ તરંગઅગ્ર $AB$ આંતરપૃષ્ઠ પર $i$ ખૂણે આપાત થાય છે. ધારો કે તરંગઅગ્રને $BC$ અંતર કાપવા માટે લાગતો સમય $\tau$ છે. તેથી,$BC = v_1 \tau$.
વક્રીભૂત તરંગઅગ્રનો આકાર નક્કી કરવા માટે,બીજા માધ્યમમાં બિંદુ $A$ થી $v_2 \tau$ ત્રિજ્યાનો એક ગોળો દોરો. ધારો કે $CE$ એ બિંદુ $C$ થી આ ગોળા પર દોરેલો સ્પર્શક સમતલ છે. તો $AE = v_2 \tau$,અને $CE$ એ વક્રીભૂત તરંગઅગ્ર દર્શાવે છે.
$\triangle ABC$ માં,$\sin i = \frac{BC}{AC} = \frac{v_1 \tau}{AC}$.
$\triangle AEC$ માં,$\sin r = \frac{AE}{AC} = \frac{v_2 \tau}{AC}$.
બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા:
$\frac{\sin i}{\sin r} = \frac{v_1 \tau / AC}{v_2 \tau / AC} = \frac{v_1}{v_2} = n_{21}$.
આ સ્નેલનો વક્રીભવનનો નિયમ છે. આપાત કિરણ,વક્રીભૂત કિરણ અને લંબ ત્રણેય એક જ સમતલમાં હોવાથી,વક્રીભવનના નિયમો સાબિત થાય છે.

Explore More

Similar Questions

એક પ્રકાશ તરંગ $x+y+z=$ અચળ પ્રકારના સમતલ તરંગ અગ્ર સાથે પ્રસરણ પામે છે. પ્રકાશના પ્રસરણની દિશા દ્વારા $x$-અક્ષ સાથે બનાવેલ ખૂણો કેટલો છે?

બિંદુવત ઉદગમમાંથી ફેલાતા પ્રકાશ માટે,

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબના ગોલીય તરંગ અગ્ર (spherical wavefronts) એક સમતલ અરીસા પર આપાત થાય છે. પરાવર્તિત તરંગ અગ્ર નીચેનામાંથી કયા વિકલ્પમાં દર્શાવ્યા મુજબ હશે?

Difficult
View Solution

પ્રકાશનું તરંગ શૂન્યાવકાશમાં $x$-અક્ષની દિશામાં ગતિ કરે છે. નીચેનામાંથી કયું તરંગ અગ્ર (wave front) દર્શાવે છે?

હ્યુગેન્સના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરીને સમતલ તરંગ અગ્ર માટે $\tau$ સમયે નવું તરંગ અગ્ર કેવી રીતે મેળવવું તે સમજાવો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo