રેડિયોએક્ટિવ નમૂનાના સરેરાશ આયુષ્યની વ્યાખ્યા આપો અને તેનો ક્ષય અચળાંક અને અર્ધ-આયુષ્ય સાથેનો સંબંધ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) રેડિયોએક્ટિવ નમૂનાનું સરેરાશ આયુષ્ય એટલે તમામ વ્યક્તિગત ન્યુક્લિયસના આયુષ્યનો સરવાળો ભાગ્યા શરૂઆતમાં હાજર કુલ ન્યુક્લિયસની સંખ્યા.
વૈકલ્પિક રીતે,તે સમયગાળો છે જે દરમિયાન રેડિયોએક્ટિવ તત્વના ન્યુક્લિયસની સંખ્યા તેની મૂળ સંખ્યાના $1/e$ ગણી થઈ જાય છે.
ધારો કે $\tau$ સરેરાશ આયુષ્ય છે. સરેરાશ આયુષ્ય અને ક્ષય અચળાંક $\lambda$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ મેળવી શકાય છે:
રેડિયોએક્ટિવ ક્ષયના નિયમ મુજબ,$N = N_0 e^{-\lambda t}$.
$dt$ સમયમાં ક્ષય પામતા ન્યુક્લિયસની સંખ્યા $dN = \lambda N_0 e^{-\lambda t} dt$ છે.
તમામ $N_0$ ન્યુક્લિયસનું કુલ આયુષ્ય $\int_{0}^{\infty} t dN = \int_{0}^{\infty} t (\lambda N_0 e^{-\lambda t}) dt$ છે.
આમ,$\tau = \frac{1}{N_0} \int_{0}^{\infty} t \lambda N_0 e^{-\lambda t} dt = \lambda \int_{0}^{\infty} t e^{-\lambda t} dt$.
ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા,$\int_{0}^{\infty} t e^{-\lambda t} dt = \frac{1}{\lambda^2}$.
તેથી,$\tau = \lambda \cdot \frac{1}{\lambda^2} = \frac{1}{\lambda}$.
અર્ધ-આયુષ્ય $T_{1/2} = \frac{\ln 2}{\lambda}$ હોવાથી,આપણને $\tau = \frac{T_{1/2}}{\ln 2} \approx 1.44 T_{1/2}$ મળે છે.

Explore More

Similar Questions

એક રેડિયોએક્ટિવ પદાર્થ માટે $\alpha$ અને $\beta$ ઉત્સર્જનના ક્ષય અચળાંકો અનુક્રમે $\lambda_{\alpha}$ અને $\lambda_{\beta}$ છે. જો પદાર્થ $\alpha$ અને $\beta$ નું એકસાથે ઉત્સર્જન કરે,તો પદાર્થનું સરેરાશ અર્ધ-આયુષ્ય કેટલું થશે?

એક અશ્મિ હાડકાંમાં $^{14}C : ^{12}C$ નો ગુણોત્તર જીવંત પ્રાણીમાં જોવા મળતા ગુણોત્તરનો $1/16$ ભાગ છે. જો $^{14}C$ નું અર્ધ-આયુષ્ય $5730 \text{ વર્ષ}$ હોય,તો અશ્મિ હાડકાંની ઉંમર વર્ષમાં શોધો.

એક રેડિયોએક્ટિવ તત્વનો $99 \%$ ભાગ કેટલા અર્ધ-આયુષ્ય દરમિયાન ક્ષય પામશે?

રેડિયો એક્ટિવ તત્વ $X$ નું અર્ધ આયુષ્ય બીજા રેડિયો એક્ટિવ તત્વ $Y$ ના સરેરાશ આયુષ્ય જેટલું છે. શરૂઆતમાં બંનેના પરમાણુઓની સંખ્યા સમાન છે, તો:

$40 \, days$ પછી એક રેડિયોએક્ટિવ તત્વનો $1/16$ મો ભાગ અવિભંજીત રહે છે. તો તેનો અર્ધઆયુ સમય કેટલો હશે ($, days$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo