સરળ આવર્ત ગતિ (Simple Harmonic Motion) ની વ્યાખ્યા આપો અને તેના મહત્વના લક્ષણો લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સરળ આવર્ત ગતિ $(SHM)$ એટલે સુરેખ પથ પર કોઈ નિશ્ચિત બિંદુની આસપાસ થતી એવી આવર્ત ગતિ,જેમાં પદાર્થ પર લાગતું પુનઃસ્થાપક બળ હંમેશા તે નિશ્ચિત બિંદુ (મધ્યમાન સ્થાન) તરફ હોય છે અને તે મધ્યમાન સ્થાનથી પદાર્થના સ્થાનાંતરના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,આને $F = -kx$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $F$ એ પુનઃસ્થાપક બળ છે,$x$ એ મધ્યમાન સ્થાનથી સ્થાનાંતર છે અને $k$ એ બળ અચળાંક છે.
$SHM$ ના મહત્વના લક્ષણો:
$1$. આ ગતિ આવર્ત અને દોલિત હોય છે.
$2$. પુનઃસ્થાપક બળ હંમેશા મધ્યમાન સ્થાન તરફ લાગે છે.
$3$. પુનઃસ્થાપક બળનું મૂલ્ય મધ્યમાન સ્થાનથી સ્થાનાંતરના સમપ્રમાણમાં હોય છે $(F \propto x)$.
$4$. કણનો પ્રવેગ પણ સ્થાનાંતરના સમપ્રમાણમાં હોય છે અને તે મધ્યમાન સ્થાન તરફ હોય છે $(a = -\omega^2 x)$.
$5$. સરળ આવર્ત ગતિ કરતા પદાર્થને સરળ આવર્ત દોલક કહેવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

એક કણ $2 \,m$ ના કંપનવિસ્તાર સાથે સરળ આવર્ત ગતિ કરે છે. તેના મહત્તમ પ્રવેગ અને મહત્તમ વેગના મૂલ્યોનો તફાવત $4$ છે. તેના દોલનનો આવર્તકાળ અને જ્યારે તે મધ્યમાન સ્થાનથી $1 \,m$ દૂર હોય ત્યારે તેનો વેગ અનુક્રમે કેટલો હશે?

$SHM$ કયા પ્રકારની ગતિ સાથે સંકળાયેલ છે?

જો વિધેય $\sin^2 \omega t$ (જ્યાં $t$ એ સેકન્ડમાં સમય છે) આવર્ત ગતિ દર્શાવતું હોય,તો આ ગતિનો આવર્તકાળ કેટલો હશે?

સ્થાનાંતર ચલ (displacement variable) અને આવર્ત વિધેય (periodic function) ની વ્યાખ્યા આપો.

Difficult
View Solution

સરળ આવર્તગતિનું સમીકરણ $y = 0.30 \sin (220 \, t + 0.64) \ m$ હોય,તો આવૃત્તિ અને મહત્તમ વેગ અનુક્રમે કેટલા થાય?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo