આકૃતિ $1$ માં દર્શાવ્યા મુજબ એક સાદા $RC$ સર્કિટનો વિચાર કરો.
પ્રક્રિયા $1$: સર્કિટમાં સ્વીચ $S$ ને $t=0$ સમયે બંધ કરવામાં આવે છે અને કેપેસિટર $V_0$ વોલ્ટેજ સુધી સંપૂર્ણ ચાર્જ થાય છે (એટલે કે,ચાર્જિંગ $T \gg RC$ સમય સુધી ચાલુ રહે છે). આ પ્રક્રિયામાં અવરોધ $R$ માં કેટલીક ઉર્જાનો વ્યય $(E_D)$ થાય છે. સંપૂર્ણ ચાર્જ થયેલા કેપેસિટરમાં સંગ્રહિત અંતિમ ઉર્જા $E_C$ છે.
પ્રક્રિયા $2$: એક અલગ પ્રક્રિયામાં,વોલ્ટેજને પહેલા $V_0/3$ પર સેટ કરવામાં આવે છે અને $T \gg RC$ ચાર્જિંગ સમય માટે જાળવી રાખવામાં આવે છે. પછી કેપેસિટરને ડિસ્ચાર્જ કર્યા વિના વોલ્ટેજને $2V_0/3$ સુધી વધારવામાં આવે છે અને ફરીથી $T \gg RC$ સમય માટે જાળવી રાખવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયાને વોલ્ટેજને $V_0$ સુધી વધારીને ફરી એકવાર પુનરાવર્તિત કરવામાં આવે છે અને કેપેસિટર સમાન અંતિમ વોલ્ટેજ $V_0$ સુધી ચાર્જ થાય છે.
આ બે પ્રક્રિયાઓ આકૃતિ $2$ માં દર્શાવવામાં આવી છે.
$(1)$ પ્રક્રિયા $1$ માં,કેપેસિટરમાં સંગ્રહિત ઉર્જા $E_C$ અને અવરોધમાં વ્યય થતી ઉર્જા $E_D$ વચ્ચેનો સંબંધ છે:
$[A]$ $E_C = E_D$
$[B]$ $E_C = E_D \ln 2$
$[C]$ $E_C = \frac{1}{2} E_D$
$[D]$ $E_C = 2 E_D$
$(2)$ પ્રક્રિયા $2$ માં,અવરોધમાં વ્યય થતી કુલ ઉર્જા $E_D$ છે:
$[A]$ $E_D = \frac{1}{2} CV_0^2$
$[B]$ $E_D = 3 \left( \frac{1}{2} CV_0^2 \right)$
$[C]$ $E_D = \frac{1}{3} \left( \frac{1}{2} CV_0^2 \right)$
$[D]$ $E_D = 3 CV_0^2$
$(1)$ અને $(2)$ માટે સાચો જવાબ પસંદ કરો.

  • A
  • B
  • C
  • D

Explore More

Similar Questions

ત્રણ ચાર્જ થયેલા કેપેસિટર્સ,$C_1 = 17 \ \mu F$,$C_2 = 34 \ \mu F$,$C_3 = 41 \ \mu F$ અને બે ખુલ્લી સ્વીચો,$S_1$ અને $S_2$ ને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પ્રારંભિક વોલ્ટેજ અને પોલેરિટી સાથે એક નેટવર્કમાં ગોઠવવામાં આવ્યા છે. જ્યારે બંને સ્વીચો $S_1$ અને $S_2$ બંધ કરવામાં આવે ત્યારે નેટવર્કની અંતિમ સ્થિતિ પ્રાપ્ત થાય છે. આકૃતિમાં,કેપેસિટર $C_3$ પરનો અંતિમ ચાર્જ $mC$ માં કોની નજીક છે?

Difficult
View Solution

એક સપાટ વર્તુળાકાર ડિસ્ક પર $+Q$ વિદ્યુતભાર સમાન રીતે વિતરિત થયેલ છે. $+q$ વિદ્યુતભારને $E$ ગતિઊર્જા સાથે ડિસ્કની સામાન્ય અક્ષ પર ફેંકવામાં આવે છે. તો $+q$ વિદ્યુતભાર:

$C$ કેપેસિટન્સ ધરાવતા સમાંતર પ્લેટ કેપેસિટરની બે પ્લેટો $X$ અને $Y$ ને દરેકને $Q$ જેટલો વિદ્યુતભાર આપવામાં આવે છે. હવે $X$ ને પોઝિટિવ ટર્મિનલ સાથે અને $Y$ ને $E = Q/C$ જેટલા $emf$ ધરાવતા સેલના નેગેટિવ ટર્મિનલ સાથે જોડવામાં આવે છે.

Difficult
View Solution

$100 \mu F$ ની કેપેસિટી ધરાવતા સમાંતર પ્લેટ કેપેસિટરને $50 \text{ V}$ ની બેટરી વડે ચાર્જ કરવામાં આવે છે. બેટરી જોડાયેલી રહે છે અને જો કેપેસિટરની પ્લેટોને એવી રીતે અલગ કરવામાં આવે કે જેથી તેમની વચ્ચેનું અંતર મૂળ અંતર કરતા બમણું થઈ જાય,તો બેટરી દ્વારા કેપેસિટરને આપવામાં આવતી વધારાની ઉર્જા (જૂલમાં) કેટલી હશે?

આકૃતિમાં દર્શાવેલ પરિપથમાં બિંદુઓ $P$ અને $Q$ વચ્ચેનો અસરકારક કેપેસિટન્સ $\mu F$ માં શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo