જમીનની ફળદ્રુપતા જાળવવામાં ખાતર (Manure) અને રાસાયણિક ખાતર (Fertilizers) ના ઉપયોગની તુલના કરો.

(N/A) જમીનની ગુણવત્તા જાળવવામાં કુદરતી ખાતર (Manure) નો ઉપયોગ:
$(i)$ કુદરતી ખાતર જમીન માટે કાર્બનિક પદાર્થો (હ્યુમસ) નો ખૂબ જ સમૃદ્ધ સ્ત્રોત છે. હ્યુમસ રેતાળ જમીનમાં પાણી સંગ્રહ કરવાની ક્ષમતા પુનઃસ્થાપિત કરવામાં અને ચીકણી જમીનમાં નિકાલ (drainage) સુધારવામાં મદદ કરે છે.
$(ii)$ કુદરતી ખાતર જમીન માટે ફાયદાકારક સજીવો જેવા કે ઉપયોગી બેક્ટેરિયાનો સ્ત્રોત છે.
જમીનની ગુણવત્તા પર રાસાયણિક ખાતર (Fertilizers) નો ઉપયોગ:
$(i)$ રાસાયણિક ખાતરોનો વધુ પડતો ઉપયોગ જમીનને સૂકી બનાવે છે,જેનાથી જમીનનું ધોવાણ વધે છે.
$(ii)$ રાસાયણિક ખાતરોનો સતત ઉપયોગ જમીનમાં કાર્બનિક પદાર્થોનું પ્રમાણ ઘટાડે છે,જે જમીનની છિદ્રાળુતા ઘટાડે છે,જેના કારણે છોડના મૂળને પૂરતો ઓક્સિજન મળતો નથી.