આલ્કલી ધાતુઓ અને આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓના નીચેના સંયોજનોની દ્રાવ્યતા અને ઉષ્મીય સ્થિરતાની તુલના કરો.
$(a)$ નાઈટ્રેટ્સ $(b)$ કાર્બોનેટ્સ $(c)$ સલ્ફેટ્સ.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) નાઈટ્રેટ્સ :
$(i)$ ઉષ્મીય સ્થિરતા: $LiNO_{3}$ સિવાયના આલ્કલી ધાતુઓના નાઈટ્રેટ્સને વધુ ગરમ કરવાથી નાઈટ્રાઈટ્સ બને છે. $2KNO_{3(s)} \rightarrow 2KNO_{2(s)} + O_{2(g)}$. $LiNO_{3}$ ના વિઘટનથી ઓક્સાઈડ મળે છે: $4LiNO_{3(s)} \xrightarrow{\Delta} 2Li_{2}O_{(s)} + 4NO_{2(g)} + O_{2(g)}$. સમૂહ-$1$ અને સમૂહ-$2$ માં નીચે તરફ જતાં,નાઈટ્રેટ્સની ઉષ્મીય સ્થિરતા વધે છે.
$(ii)$ દ્રાવ્યતા: સમૂહ-$1$ અને સમૂહ-$2$ બંનેના નાઈટ્રેટ્સ પાણીમાં દ્રાવ્ય છે.
$(b)$ કાર્બોનેટ્સ :
$(i)$ ઉષ્મીય સ્થિરતા: આલ્કલી ધાતુઓના કાર્બોનેટ્સ ગરમી સામે સ્થિર હોય છે,સિવાય કે $Li_{2}CO_{3}$,જે વિઘટન પામીને લિથિયમ ઓક્સાઈડ બનાવે છે. આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓના કાર્બોનેટ્સ ગરમ કરવાથી ઓક્સાઈડ અને કાર્બન ડાયોક્સાઈડમાં વિઘટિત થાય છે. $Na_{2}CO_{3} \xrightarrow{\Delta} \text{કોઈ પ્રતિક્રિયા નથી}$. $Li_{2}CO_{3} \xrightarrow{\Delta} Li_{2}O + CO_{2}$. $MgCO_{3} \xrightarrow{\Delta} MgO + CO_{2}$.
$(ii)$ દ્રાવ્યતા: $Li_{2}CO_{3}$ સિવાય આલ્કલી ધાતુઓના કાર્બોનેટ્સ પાણીમાં દ્રાવ્ય છે. સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં દ્રાવ્યતા વધે છે. આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓના કાર્બોનેટ્સ સામાન્ય રીતે પાણીમાં અદ્રાવ્ય હોય છે.
$(c)$ સલ્ફેટ્સ :
$(i)$ ઉષ્મીય સ્થિરતા: સમૂહ-$1$ અને સમૂહ-$2$ બંનેના સલ્ફેટ્સ ગરમી સામે સ્થિર છે.
$(ii)$ દ્રાવ્યતા: આલ્કલી ધાતુઓના સલ્ફેટ્સ પાણીમાં દ્રાવ્ય છે. આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓના સલ્ફેટ્સ વિવિધ વલણો દર્શાવે છે: $BeSO_{4}$ (દ્રાવ્ય),$MgSO_{4}$ (દ્રાવ્ય),$CaSO_{4}$ (અલ્પ દ્રાવ્ય),$SrSO_{4}$ (અદ્રાવ્ય),$BaSO_{4}$ (અદ્રાવ્ય). આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓના સલ્ફેટ્સની દ્રાવ્યતા સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ઘટે છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેનામાંથી કયું સંયોજન ખાતર તરીકે ઉપયોગી છે?

ધાતુના નાઈટ્રેટ્સ કેવા હોય છે?

એક ધાતુ $M$ અને તેના સંયોજન નીચે મુજબની પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણીમાં અવલોકનક્ષમ ફેરફારો આપે છે: $M$ $\xrightarrow{\text{dilute } HNO_3} \text{રંગહીન દ્રાવણ}$ $\xrightarrow{\text{aqueous } NaOH} \text{સફેદ અવક્ષેપ}$ $\xrightarrow{\text{excess } NaOH_{(aq)}} \text{રંગહીન દ્રાવણ}$ $\xrightarrow{H_2S} \text{સફેદ અવક્ષેપ}$. ધાતુ $M$ ને ઓળખો.

Difficult
View Solution

વિધાન : $s-$બ્લોક તત્વો કુદરતમાં મુક્ત અવસ્થામાં જોવા મળતા નથી.
કારણ : $s-$બ્લોક તત્વો સ્વભાવે અત્યંત વિદ્યુતધન (electropositive) હોય છે.

સારી ગુણવત્તાવાળા સિમેન્ટ માટે,ચૂના $(CaO)$ અને $Si$,$Al$ તથા $Fe$ ના ઓક્સાઈડના કુલ સરવાળાનો ગુણોત્તર કોની નજીક હોવો જોઈએ:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo