(N/A) કોષોના સ્તરોની સંખ્યાના આધારે અધિચ્છદ પેશીને બે મુખ્ય પ્રકારોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. સરળ અધિચ્છદ (Simple Epithelium): તે કોષોના એક જ સ્તરની બનેલી હોય છે અને શરીરની ગુહાઓ,નલિકાઓ અને નળીઓ માટે અસ્તર તરીકે કાર્ય કરે છે.
- લાદીસમ અધિચ્છદ (Squamous Epithelium): તે અનિયમિત કિનારીઓ ધરાવતા ચપટા કોષોના એક પાતળા સ્તરની બનેલી હોય છે. તે રુધિરવાહિનીઓની દીવાલો અને ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠોમાં જોવા મળે છે. કાર્ય: પ્રસરણ સીમા તરીકે.
- ઘનાકાર અધિચ્છદ (Cuboidal Epithelium): તે ઘન જેવા કોષોના એક સ્તરની બનેલી હોય છે. તે ગ્રંથીઓની નલિકાઓ અને મૂત્રપિંડના નલિકાકાર ભાગોમાં જોવા મળે છે. કાર્ય: સ્ત્રાવ અને શોષણ.
- સ્તંભાકાર અધિચ્છદ (Columnar Epithelium): તે લાંબા અને પાતળા કોષોના એક સ્તરની બનેલી હોય છે. તેમના કોષકેન્દ્રો પાયાના ભાગે આવેલા હોય છે. તે જઠર અને આંતરડાના અસ્તરમાં જોવા મળે છે. કાર્ય: સ્ત્રાવ અને શોષણ.
- પક્ષ્મલ અધિચ્છદ (Ciliated Epithelium): જો સ્તંભાકાર કે ઘનાકાર કોષોની મુક્ત સપાટી પર પક્ષ્મો (cilia) આવેલા હોય,તો તેને પક્ષ્મલ અધિચ્છદ કહે છે. તે શ્વાસવાહિકાઓ અને અંડવાહિનીઓ જેવા પોલા અંગોની અંદરની સપાટી પર જોવા મળે છે. કાર્ય: કણો અથવા શ્લેષ્મને ચોક્કસ દિશામાં ખસેડવા.
- ગ્રંથિય અધિચ્છદ (Glandular Epithelium): કેટલાક સ્તંભાકાર કે ઘનાકાર કોષો સ્ત્રાવ માટે વિશિષ્ટ બને છે. તેઓ એકકોષીય (દા.ત.,ગોબ્લેટ કોષો) અથવા બહુકોષીય (દા.ત.,લાળ ગ્રંથિ) હોય છે.
$2$. સંયુક્ત અધિચ્છદ (Compound Epithelium): તે કોષોના એક કરતા વધુ સ્તરોની બનેલી હોય છે અને તેથી સ્ત્રાવ અને શોષણમાં મર્યાદિત ભૂમિકા ભજવે છે. તેમનું મુખ્ય કાર્ય રાસાયણિક અને યાંત્રિક તાણ સામે રક્ષણ પૂરું પાડવાનું છે. તે ત્વચાની સૂકી સપાટી,મુખગુહાની ભીની સપાટી,કંઠનળી,લાળ ગ્રંથિઓની નલિકાઓ અને સ્વાદુપિંડની નલિકાઓના અસ્તરને આવરે છે.