જોકે ક્લોરિન એક ઇલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઇંગ ગ્રુપ છે,તેમ છતાં તે ઇલેક્ટ્રોફિલિક એરોમેટિક સબસ્ટિટ્યુશન પ્રતિક્રિયાઓમાં ઓર્થો-પેરા નિર્દેશક છે. શા માટે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ક્લોરિન ઇન્ડક્ટિવ ઇફેક્ટ ($-I$ અસર) દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન ખેંચે છે અને રેઝોનન્સ ($+R$ અસર) દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન મુક્ત કરે છે.
ઇન્ડક્ટિવ ઇફેક્ટ દ્વારા,ક્લોરિન ઇલેક્ટ્રોફિલિક સબસ્ટિટ્યુશન દરમિયાન બનતા મધ્યવર્તી કાર્બોકેટાયનને અસ્થિર બનાવે છે.
રેઝોનન્સ દ્વારા,હેલોજન કાર્બોકેટાયનને સ્થિર કરવાનો પ્રયાસ કરે છે,અને આ અસર $ortho$- અને $para$- સ્થાન પર વધુ સ્પષ્ટ હોય છે.
ઇન્ડક્ટિવ ઇફેક્ટ રેઝોનન્સ અસર કરતા વધુ મજબૂત હોય છે,જે ચોખ્ખું ઇલેક્ટ્રોન ખેંચાણ પેદા કરે છે,જેનાથી બેન્ઝીન રિંગનું એકંદરે નિષ્ક્રિયકરણ થાય છે.
જો કે,રેઝોનન્સ અસર $ortho$- અને $para$- સ્થાન પરના હુમલા માટે ઇન્ડક્ટિવ ઇફેક્ટનો વિરોધ કરે છે,જેનાથી આ સ્થાનો પર નિષ્ક્રિયકરણ $meta$- સ્થાનની તુલનામાં ઓછું થાય છે.
આમ,એકંદરે પ્રતિક્રિયાશીલતા મજબૂત ઇન્ડક્ટિવ ઇફેક્ટ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે,જ્યારે આવતા ઇલેક્ટ્રોફાઇલનું ઓરિએન્ટેશન રેઝોનન્સ અસર દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.

Explore More

Similar Questions

સંયોજન $P$ ની $(C_2H_5)_2O$ માં $CH_3MgBr$ (વધારે) સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ $H_2O$ ઉમેરતા $Q$ મળે છે. સંયોજન $Q$ ની $0^{\circ}C$ તાપમાને $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરતા $R$ મળે છે. $R$ ની $CH_2Cl_2$ માં નિર્જળ $AlCl_3$ ની હાજરીમાં $CH_3COCl$ સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ $H_2O$ સાથેની પ્રક્રિયાથી સંયોજન $S$ મળે છે [$P$ માં $Et$ એ ઇથાઇલ સમૂહ છે].
$(1)$ નીપજ $S$ શું છે?
$(2)$ પ્રક્રિયાઓ,$Q$ થી $R$ અને $R$ થી $S$,શું છે?
$A$. નિર્જલીકરણ અને ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટસ એસાઇલેશન$B$. એરોમેટિક સલ્ફોનેશન અને ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટસ એસાઇલેશન
$C$. ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટસ આલ્કાઇલેશન,નિર્જલીકરણ અને ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટસ એસાઇલેશન$D$. ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટસ આલ્કાઇલેશન અને ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટસ એસાઇલેશન

પ્રશ્ન $(1)$ અને $(2)$ ના જવાબ આપો

કઈ પ્રક્રિયા સાચી મુખ્ય નીપજ દર્શાવે છે?

$p$-ક્લોરોટોલ્યુઈન નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયાઓમાં મુખ્ય નીપજ છે?

નીચેનામાંથી કયા સંયોજનનું ગલનબિંદુ સૌથી વધુ હશે અને શા માટે?

નીચેનામાંથી કયો હેલાઈડ પાણી અથવા જલીય $NaOH$ સાથે ગરમ કરવાથી જળવિભાજન પામે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo