હોડી પર મૂકવામાં આવેલા ઇલેક્ટ્રિક પંખામાંથી હોડી સાથે જોડાયેલા સઢ પર હવા ફૂંકવામાં આવે છે. શું હોડી ગતિ કરવાનું શરૂ કરશે?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક પદાર્થ પર બે બળો $F_{1} = 20 \, N$ અને $F_{2} = 30 \, N$ વિરુદ્ધ દિશામાં કાર્ય કરે છે.
$(i)$ પદાર્થ પર લાગતું પરિણામી બળ કેટલું છે?
$(ii)$ પદાર્થ પર લાગતા પરિણામી બળની દિશા કઈ છે?
$(iii)$ જો પદાર્થનું દળ $10 \, kg$ હોય,તો તેમાં ઉત્પન્ન થતો પ્રવેગ કેટલો હશે?

$(a)$ વેગમાનની વ્યાખ્યા આપો અને તેનો $SI$ એકમ જણાવો.
$(b)$ $5\, kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થ માટે આકૃતિમાં દર્શાવેલ વેગ-સમયના આલેખ પરથી,નીચેના સમયગાળા માટે પદાર્થ પર લાગતું બળ શોધો:
$(i)$ $O$ થી $A$ અને $(ii)$ $B$ થી $C$.
$(c)$ કોના માટે વધુ બળની જરૂર પડશે: $2\, kg$ ના દળને $5\, m s^{-2}$ ના પ્રવેગથી ગતિ કરાવવા કે $4\, kg$ ના દળને $2\, m s^{-2}$ ના પ્રવેગથી ગતિ કરાવવા?

અમર, જાવેદ અને રીટા હાઈવે પર ખૂબ જ ઝડપથી જતી બસમાં મુસાફરી કરી રહ્યા હતા, ત્યારે એક જીવડું વિન્ડશિલ્ડ સાથે અથડાયું અને તેનું મૃત શરીર વિન્ડસ્ક્રીન પર ચોંટી ગયું. અમર અને જાવેદે આ પરિસ્થિતિ વિશે ચર્ચા કરવાનું શરૂ કર્યું. અમરે સૂચવ્યું કે જીવડાના વેગમાનમાં થતો ફેરફાર બસના વેગમાનમાં થતા ફેરફાર કરતા ઘણો વધારે છે. અમરના મતે, બસના વેગમાં કોઈ નોંધપાત્ર ફેરફાર જોવા મળ્યો નથી, જ્યારે જીવડાના વેગમાં સ્પષ્ટ ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. જાવેદનું માનવું હતું કે બસ વધુ વેગથી ગતિ કરી રહી હતી, તેથી તેણે જીવડા પર વધુ બળ લગાડ્યું, જેના પરિણામે તે મૃત્યુ પામ્યું. રીટાએ આ વાત સાથે સંપૂર્ણ અસંમતિ દર્શાવી અને દલીલ કરી કે જીવડા અને બસ બંનેએ સમાન બળ અનુભવ્યું અને તેમના વેગમાનમાં સમાન ફેરફાર થયો. તમે કોની સાથે સહમત છો? તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.

નીચેનામાંથી કોની જડત્વ (inertia) સૌથી વધુ છે?

$(a)$ ન્યૂટનનો ગતિનો બીજો નિયમ જણાવો. પદાર્થ પર લાગતા બળને માપવા માટે આ નિયમનો ઉપયોગ કેવી રીતે થાય છે તે સમજાવો.
$(b)$ $4 \ kg$ દળ ધરાવતી રાઈફલમાંથી $50 \ g$ દળની એક ગોળી $40 \ m \ s^{-1}$ ના પ્રારંભિક વેગથી આડી દિશામાં છોડવામાં આવે છે. રાઈફલનો પ્રારંભિક રિકોઈલ વેગ (પાછળ તરફનો વેગ) ગણો.