આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ અવરોધોનું એક નેટવર્ક $1\; \Omega$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતી $16\; V$ ની બેટરી સાથે જોડાયેલ છે:
$(a)$ નેટવર્કનો સમતુલ્ય અવરોધ શોધો.
$(b)$ દરેક અવરોધમાંથી વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ શોધો.
$(c)$ વોલ્ટેજ ડ્રોપ $V_{A B}, V_{B C}$ અને $V_{C D}$ શોધો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આ નેટવર્ક અવરોધોનું શ્રેણી અને સમાંતર જોડાણ છે. પ્રથમ,સમાંતરમાં રહેલા બે $4\; \Omega$ ના અવરોધોનો સમતુલ્ય અવરોધ $= [(4 \times 4) / (4 + 4)]\; \Omega = 2\; \Omega$ થાય.
તે જ રીતે,સમાંતરમાં રહેલા $12\; \Omega$ અને $6\; \Omega$ ના અવરોધોનો સમતુલ્ય અવરોધ $[(12 \times 6) / (12 + 6)]\; \Omega = 4\; \Omega$ થાય.
નેટવર્કનો કુલ સમતુલ્ય અવરોધ $R$ આ અવરોધો ($2\; \Omega$ અને $4\; \Omega$) ને $1\; \Omega$ ના અવરોધ સાથે શ્રેણીમાં જોડવાથી મળે છે,એટલે કે $R = 2\; \Omega + 4\; \Omega + 1\; \Omega = 7\; \Omega$ થાય.
$(b)$ પરિપથમાં કુલ વિદ્યુતપ્રવાહ $I$:
$I = \frac{\varepsilon}{R + r} = \frac{16\; V}{(7 + 1)\; \Omega} = 2\; A$.
$A$ અને $B$ વચ્ચેના અવરોધોને ધ્યાનમાં લો. જો એક $4\; \Omega$ ના અવરોધમાં પ્રવાહ $I_{1}$ હોય અને બીજામાં $I_{2}$ હોય,તો $I_{1} \times 4 = I_{2} \times 4$,એટલે કે $I_{1} = I_{2}$,જે સંમિતિ પરથી સ્પષ્ટ છે. $I_{1} + I_{2} = I = 2\; A$ હોવાથી,$I_{1} = I_{2} = 1\; A$ મળે.
આમ,દરેક $4\; \Omega$ ના અવરોધમાં પ્રવાહ $1\; A$ છે. $B$ અને $C$ વચ્ચેના $1\; \Omega$ ના અવરોધમાં પ્રવાહ $2\; A$ છે.
હવે,$C$ અને $D$ વચ્ચેના અવરોધોને ધ્યાનમાં લો. જો $12\; \Omega$ ના અવરોધમાં પ્રવાહ $I_{3}$ અને $6\; \Omega$ ના અવરોધમાં પ્રવાહ $I_{4}$ હોય,તો $I_{3} \times 12 = I_{4} \times 6$,એટલે કે $I_{4} = 2 I_{3}$. $I_{3} + I_{4} = I = 2\; A$ હોવાથી,$I_{3} = (2/3)\; A$ અને $I_{4} = (4/3)\; A$ મળે.
$(c)$ $AB$ વચ્ચેનો વોલ્ટેજ ડ્રોપ $V_{A B} = I_{1} \times 4 = 1\; A \times 4\; \Omega = 4\; V$ છે.
$BC$ વચ્ચેનો વોલ્ટેજ ડ્રોપ $V_{B C} = I \times 1\; \Omega = 2\; A \times 1\; \Omega = 2\; V$ છે.
$CD$ વચ્ચેનો વોલ્ટેજ ડ્રોપ $V_{C D} = I_{3} \times 12\; \Omega = (2/3)\; A \times 12\; \Omega = 8\; V$ છે.

Explore More

Similar Questions

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ અવરોધોના સંયોજનને ધ્યાનમાં લો અને સાચું વિધાન પસંદ કરો.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $16 \,\Omega$ અવરોધ ધરાવતા બાર અવરોધકોને પરિપથમાં જોડવામાં આવ્યા છે. $A$ અને $B$ (બાહ્ય ચોરસના કોઈપણ બે સંયુગ્મી બિંદુઓ) વચ્ચેનો કુલ અવરોધ ............... $\Omega$ છે.

Difficult
View Solution

આપેલ પરિપથમાં,$A$ અને $B$ વચ્ચેનો સમતુલ્ય અવરોધ કેટલો છે ($Omega$ માં)?

$5 \text{ V}$ ના સ્ત્રોતમાંથી ખેંચાતો પ્રવાહ $I$ ............... $A$ હશે.

$x$ અને $y$ વચ્ચેનો કુલ અવરોધ ...... $\Omega$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo