ઇન્સ્યુલેટેડ તાંબાના તારથી બનેલી એક કોઈલને ગેલ્વેનોમીટર સાથે જોડવામાં આવે છે. જો આ કોઈલને સ્થિર ગજિયા ચુંબક તરફ લઈ જવામાં આવે અને પછી તેનાથી દૂર લઈ જવામાં આવે,તો ગેલ્વેનોમીટરના આવર્તન (deflection) પર શું અસર થશે? તમારા જવાબ માટે કારણ આપો અને તેમાં સંકળાયેલી ઘટનાનું નામ જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે કોઈલને સ્થિર ચુંબક તરફ લઈ જવામાં આવે છે,ત્યારે કોઈલ સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સમાં ફેરફાર થાય છે,જેના કારણે કોઈલમાં વિદ્યુત પ્રવાહ પ્રેરિત થાય છે. આનાથી ગેલ્વેનોમીટરમાં એક દિશામાં આવર્તન જોવા મળે છે.
જ્યારે કોઈલને ચુંબકથી દૂર લઈ જવામાં આવે છે,ત્યારે કોઈલ સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સમાં વિરુદ્ધ દિશામાં ફેરફાર થાય છે,જેનાથી વિરુદ્ધ દિશામાં પ્રવાહ પ્રેરિત થાય છે. આના કારણે ગેલ્વેનોમીટર વિરુદ્ધ દિશામાં આવર્તન દર્શાવે છે.
આ ઘટનાને વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણ (electromagnetic induction) કહેવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

અવાહક આવરણ ધરાવતા તાંબાના તારના નળાકાર સ્વરૂપે પાસપાસે વીંટાળેલા ઘણા ગૂંચળાને શું કહે છે?

વર્તુળાકાર લૂપમાંથી વહેતા વિદ્યુતપ્રવાહને કારણે ઉદ્ભવતા ચુંબકીય ક્ષેત્રનું વિતરણ નામનિર્દેશિત આકૃતિની મદદથી સમજાવો. જો વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત કોઈલ (ગૂંચળા) માં $n$ આંટા હોય,તો કોઈપણ બિંદુએ ઉત્પન્ન થતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર એક આંટા દ્વારા ઉત્પન્ન થતા ક્ષેત્ર કરતા $n$ ગણું મોટું શા માટે હોય છે?

તારના વર્તુળાકાર ગૂંચળાના કેન્દ્રમાં ચુંબકીય ક્ષેત્રની પ્રબળતા નીચેના બાબતો પર કેવી રીતે આધાર રાખે છે:
$(a)$ ગૂંચળાની ત્રિજ્યા
$(b)$ ગૂંચળામાં રહેલા આંટાની સંખ્યા.

આપેલ આકૃતિમાં ચુંબકીય ક્ષેત્ર રેખાઓ દર્શાવેલ છે. એક વિદ્યાર્થી વિધાન કરે છે કે $X$ પાસે ચુંબકીય ક્ષેત્ર $Y$ કરતા વધુ પ્રબળ છે. આ વિધાનનું સમર્થન કરો. આકૃતિ ફરીથી દોરો અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર રેખાઓની દિશા અંકિત કરો.

વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહક દ્વારા અનુભવાતા બળને શોધવા માટે,આપણે મેક્સવેલના કોર્કસ્ક્રૂના નિયમનો ઉપયોગ કરી શકીએ છીએ.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo