એક ચોક્કસ ક્ષાર $X$ નીચે મુજબના પરિણામો આપે છે:
$(i)$ તેનું જલીય દ્રાવણ લિટમસ માટે બેઝિક છે.
$(ii)$ તેને સખત ગરમ કરવાથી તે ફૂલીને કાચ જેવો પદાર્થ $Y$ બનાવે છે.
$(iii)$ જ્યારે $X$ ના ગરમ દ્રાવણમાં સાંદ્ર $H_{2}SO_{4}$ ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે એસિડ $Z$ ના સફેદ સ્ફટિકો અલગ પડે છે.
ઉપરોક્ત તમામ પ્રતિક્રિયાઓ માટે સમીકરણો લખો અને $X, Y$ અને $Z$ ને ઓળખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આપેલ ક્ષાર લિટમસ માટે બેઝિક છે. તેથી,$X$ એ પ્રબળ બેઝ અને નિર્બળ એસિડનો ક્ષાર છે. ઉપરાંત,જ્યારે $X$ ને સખત ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે ફૂલીને પદાર્થ $Y$ બનાવે છે. તેથી,$X$ એ બોરેક્સ $(Na_{2}B_{4}O_{7} \cdot 10H_{2}O)$ હોવો જોઈએ.
$(i)$ બોરેક્સનું જલીય દ્રાવણ જળવિભાજનને કારણે બેઝિક હોય છે:
$Na_{2}B_{4}O_{7} + 7H_{2}O \rightarrow 2NaOH + 4H_{3}BO_{3}$
$(ii)$ ગરમ કરવા પર,બોરેક્સ પાણી ગુમાવે છે અને ફૂલીને કાચ જેવો મણકો $Y$ બનાવે છે જેમાં સોડિયમ મેટાબોરેટ $(NaBO_{2})$ અને બોરિક એનહાઇડ્રાઇડ $(B_{2}O_{3})$ હોય છે:
$Na_{2}B_{4}O_{7} \cdot 10H_{2}O$ $\xrightarrow{\Delta} Na_{2}B_{4}O_{7}$ $\xrightarrow{\Delta} 2NaBO_{2} + B_{2}O_{3} (Y)$
$(iii)$ જ્યારે બોરેક્સના ગરમ દ્રાવણમાં સાંદ્ર $H_{2}SO_{4}$ ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે ઓર્થોબોરિક એસિડ $(Z)$ ના સફેદ સ્ફટિકો બને છે:
$Na_{2}B_{4}O_{7} + H_{2}SO_{4} + 5H_{2}O \rightarrow Na_{2}SO_{4} + 4H_{3}BO_{3} (Z)$
આમ,$X = Na_{2}B_{4}O_{7} \cdot 10H_{2}O$,$Y = NaBO_{2} + B_{2}O_{3}$,અને $Z = H_{3}BO_{3}$.

Explore More

Similar Questions

નીચેનામાંથી કયો એસિડ સૌથી નિર્બળ છે?

નીચેનામાંથી કયો પદાર્થ બર્નરની જ્યોતમાં લીલો રંગ આપે છે?

નિર્જળ $AlCl_3$ નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા દ્વારા મેળવી શકાતું નથી?

બોરેક્સ વિશે શું સાચું નથી?

નીચેનામાંથી કયું ઓક્સાઇડ સૌથી વધુ બેઝિક છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo