એક બ્લોકને એક દ્રઢ આધાર પરથી દોરી $A$ દ્વારા લટકાવવામાં આવ્યો છે,અને બીજી દોરી $B$ ને બ્લોકના નીચેના ભાગે બાંધવામાં આવી છે. જો તમે $B$ ને અચાનક જોરથી ખેંચો (ઝટકો આપો),તો તે તૂટી જશે. પરંતુ જો તમે $B$ ને ધીમેથી ખેંચો,તો $A$ તૂટી જશે. શા માટે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે નીચેની દોરી $B$ ને અચાનક ઝટકો આપવામાં આવે છે,ત્યારે બ્લોકની જડત્વ (inertia) ને કારણે સિસ્ટમનો ઉપરનો ભાગ ખૂબ જ ટૂંકા સમયગાળામાં આ બળને અનુભવી શકતો નથી અને બ્લોક સ્થિર રહેવાનો પ્રયત્ન કરે છે. પરિણામે,દોરી $B$ માં તણાવ તેની તોડવાની ક્ષમતા કરતા વધી જાય છે અને તે તૂટી જાય છે.
જ્યારે દોરી $B$ ને ધીમેથી ખેંચવામાં આવે છે,ત્યારે બળને ઉપરની દોરી $A$ સુધી પહોંચવા માટે પૂરતો સમય મળે છે. આ કિસ્સામાં,દોરી $A$ માં કુલ તણાવ એ લાગુ પાડેલા બળ અને બ્લોકના વજનનો સરવાળો થાય છે $(T_A = F + mg)$,જ્યારે દોરી $B$ માં તણાવ માત્ર લાગુ પાડેલું બળ જ હોય છે $(T_B = F)$. $A$ માં તણાવ $B$ કરતા વધારે હોવાથી,દોરી $A$ પહેલા તૂટી જાય છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેનાની સમજૂતી આપો:
$(i)$ હોડીને પાણીમાં ઉતારતી વખતે હોડીવાળો લાંબા વાંસ વડે નદીના કિનારાને પાછળની તરફ કેમ ધકેલે છે?
$(ii)$ જ્યારે મુસાફરો હોડીમાંથી ઉતરે છે ત્યારે હોડી કિનારાથી દૂર કેમ જાય છે? હોડીવાળો આ મુશ્કેલીને કેવી રીતે દૂર કરે છે?
$(iii)$ બંદૂકમાંથી ગોળી છોડતી વખતે તે પાછળની તરફ કેમ ધકેલાય છે?
$(iv)$ અવકાશમાં રોકેટ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?

ન્યૂટનનો ગતિનો ત્રીજો નિયમ જણાવો. તેના બે ઉદાહરણો આપો.

જ્યારે આપણે સાયકલ ચલાવવાનું બંધ કરીએ છીએ ત્યારે તેને ધીમી પાડતા અસંતુલિત બળનું નામ આપો.

જો કોઈ ખેલાડી ફેંકવા માટે નિર્ધારિત રેખા ઓળંગી જાય તો જેવલિન થ્રો (ભાલા ફેંક) ને ફાઉલ ગણવામાં આવે છે. સમજાવો કે ખેલાડીઓ ઘણીવાર રેખા પહેલા પોતાને રોકવામાં કેમ નિષ્ફળ જાય છે.

$(a)$ ન્યૂટનનો ગતિનો ત્રીજો નિયમ જણાવો અને આ નિયમને સમજાવવા માટે બે ઉદાહરણો આપો.
$(b)$ નીચેના કિસ્સાઓમાં જરૂરી બળની ગણતરી કરો:
$(i)$ $4 \, kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થમાં $2.5 \, m s^{-2}$ નો પ્રવેગ ઉત્પન્ન કરવા માટે.
$(ii)$ $10 \, kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થમાં $3 \, m s^{-2}$ નો પ્રવેગ ઉત્પન્ન કરવા માટે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo