એક ઉદગમ સ્થિર છે અને અવલોકનકાર ઉદગમ અને અવલોકનકારને જોડતી રેખા પર ગતિમાં છે. જો અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતી આવૃત્તિ સાચી આવૃત્તિ કરતા $1\%$ વધારે હોય,તો અવલોકનકારનો વેગ અને હવામાં ધ્વનિના વેગનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?

ધ્વનિના એક ઉદગમ $(S)$ ની આવૃત્તિ $240 \ Hz$ છે. જ્યારે અવલોકનકાર $(O)$ અને ઉદગમ જમીનની સાપેક્ષે $v$ જેટલી ઝડપથી એકબીજાની નજીક આવે છે (આકૃતિમાં કેસ $1$ માં દર્શાવ્યા મુજબ),ત્યારે અવલોકનકાર ધ્વનિની આવૃત્તિ $288 \ Hz$ માપે છે. જો કે,જ્યારે અવલોકનકાર અને ઉદગમ જમીનની સાપેક્ષે તે જ ઝડપ $v$ થી એકબીજાથી દૂર જાય છે (આકૃતિમાં કેસ $2$ માં દર્શાવ્યા મુજબ),ત્યારે અવલોકનકાર ધ્વનિની આવૃત્તિ $n \ Hz$ માપે છે. $n$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?

ધ્વનિનો સ્ત્રોત સ્થિર અવલોકનકાર તરફ ધ્વનિની ઝડપના $\frac{1}{10}$ ગણી ઝડપે ગતિ કરી રહ્યો છે. આભાસી અને વાસ્તવિક આવૃત્તિનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?

ધ્વનિના બે સ્ત્રોત $S_1$ અને $S_2$ સમાન આવૃત્તિ $660\, Hz$ ના ધ્વનિ તરંગો ઉત્પન્ન કરે છે. એક શ્રોતા સ્ત્રોત $S_1$ થી $S_2$ તરફ $u\, m/s$ ની અચળ ઝડપે ગતિ કરી રહ્યો છે અને તે $10\, \text{beats/s}$ સાંભળે છે. ધ્વનિનો વેગ $330\, m/s$ છે. તો, $u$ નું મૂલ્ય ... $m/s$ થાય.

$2000 \,Hz$ ની આવૃત્તિવાળી સીટી વગાડતું એક એન્જિન સ્થિર અવલોકનકારથી $72 \,km/h$ ની ઝડપે દૂર જઈ રહ્યું છે। અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતી આભાસી આવૃત્તિ કેટલી હશે ($\,Hz$ માં)? હવામાં ધ્વનિનો વેગ $340 \,m/s$ છે.

એક ટેબલ તેની ધરી પર $5$ પરિભ્રમણ પ્રતિ સેકન્ડની ઝડપે ફરી રહ્યું છે. $1000 \text{ Hz}$ આવૃત્તિ ધરાવતો ધ્વનિનો સ્ત્રોત ટેબલ પર ધરીથી $70 \text{ cm}$ દૂર સ્થિત છે. ટેબલથી દૂર ઉભેલા શ્રોતા દ્વારા સંભળાતી લઘુત્તમ આવૃત્તિ .... $\text{ Hz}$ હશે (ધ્વનિની ઝડપ $= 352 \text{ m/s}$)