કોષો દ્વારા થતું સહનિયમન અને સંકલન = $P$
રસાયણો દ્વારા થતું સહનિયમન અને સંકલન = $Q$
$P$ અને $Q$ માટે યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો.
$\quad\quad \quad P\quad\quad\quad Q$

$II$,$III$,$VI$,અને $XI$ મસ્તિષ્ક ચેતાઓ અનુક્રમે . . . . . . છે.

નીચે એક કોષ્ટક આપેલું છે જે ચાર લક્ષણો માટે અનુકંપી (sympathetic) અને પરાનુકંપી (parasympathetic) ચેતાતંત્રની અસરોની તુલના કરે છે. કયું લક્ષણ યોગ્ય રીતે વર્ણવેલ છે?

નીચેના વિધાનો વાંચો :-
$(A)$ અનુકંપી ચેતાતંત્ર હૃદયના ધબકારાનો દર વધારે છે.
$(B)$ એક ચેતાકોષના અક્ષતંતુ અને સ્નાયુના સારકોલેમા વચ્ચેના જોડાણને ચેતોપાગમ (synapse) કહેવામાં આવે છે.
$(C)$ મધ્યમગજ દ્રશ્ય,શ્રાવ્ય અને સ્પર્શીય સંવેદનાઓનું સંકલન કરે છે.
$(D)$ લિમ્બિક સિસ્ટમ તંતુઓના માર્ગોની બનેલી છે જે મગજના વિવિધ ભાગોને જોડે છે જે હલનચલનનું નિયંત્રણ કરે છે.
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચા વિધાનો ધરાવતો વિકલ્પ પસંદ કરો.

નીચેનામાંથી યોગ્ય જોડ પસંદ કરીને વિધાન પૂર્ણ કરો.

સ્તંભ-$I$	સ્તંભ-$II$
$(a)$ સ્થિતિમાન (Resting potential)	$(i)$ ચેતાસંધિ (synapses) પર આવેગના વહન માટે જવાબદાર રસાયણો.
$(b)$ ચેતા આવેગ (Nerve impulse)	$(ii)$ પૂર્વ-ચેતાસંધિ અને પશ્ચ-ચેતાસંધિ ચેતાકોષો વચ્ચેની જગ્યા.
$(c)$ ચેતાસંધિ ફાટ (Synaptic cleft)	$(iii)$ સ્થિર ચેતા પટલની આરપાર વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો તફાવત.
$(d)$ ચેતાપ્રેષકો (Neurotransmitters)	$(iv)$ ઉત્તેજનાના પ્રતિભાવમાં ચેતાકોષનો વિદ્યુત તરંગ જેવો પ્રતિભાવ.

આપણા શરીરના અંગોના કાર્યોને નિયંત્રિત કરવા માટે મગજને સતત ઉર્જાના પુરવઠા માટે ગ્લુકોઝ અને ઓક્સિજનની જરૂર હોય છે. જો મગજને ઓક્સિજન અને ગ્લુકોઝથી વંચિત રાખવામાં આવે તો તેના પરિણામો શું આવશે?
$I.$ માત્ર $5$ મિનિટ માટે ઓક્સિજનથી વંચિત રહેલું મગજ કાયમી ધોરણે ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ જશે.
$II.$ ચેતા આવેગના વહનમાં ગ્લુકોઝ મહત્વપૂર્ણ છે.
$III.$ જ્યારે મગજ ઓક્સિજનથી વંચિત હોય ત્યારે મગજનો એક ભાગ બીજા ભાગ શું કરી રહ્યું છે તે જાણી શકતો નથી.
$IV.$ જો મગજ ગ્લુકોઝથી વંચિત રહે તો માનસિક મૂંઝવણ થાય છે.