$(a)$ સફેદ પ્રકાશ સાત રંગોનો બનેલો છે તે સાબિત કરવા માટે યોગ્ય નામનિર્દેશિત આકૃતિ સાથેની પ્રવૃત્તિ દર્શાવો.
$(b)$ પ્રિઝમમાંથી પસાર થતી વખતે પ્રકાશનો કયો રંગ સૌથી ઓછો અને કયો રંગ સૌથી વધુ વિચલિત (bend) થાય છે? તેનું કારણ પણ જણાવો.

(N/A) કાર્ડબોર્ડની એક જાડી શીટ લો અને તેની વચ્ચે એક નાનું છિદ્ર અથવા સાંકડી સ્લિટ બનાવો. સૂર્યપ્રકાશને આ સાંકડી સ્લિટ પર પડવા દો. આનાથી સફેદ પ્રકાશનું એક સાંકડું કિરણપુંજ મળે છે. હવે,એક કાચનો પ્રિઝમ લો અને સ્લિટમાંથી આવતા પ્રકાશને તેની એક સપાટી પર પડવા દો,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
પ્રિઝમને ત્યાં સુધી ધીમેથી ફેરવો જ્યાં સુધી તેમાંથી બહાર આવતો પ્રકાશ નજીકના પડદા પર દેખાય નહીં. આપણે જોઈશું કે સૂર્યપ્રકાશ સાત રંગોમાં વિભાજિત થઈ ગયો છે. આ દર્શાવે છે કે સૂર્યપ્રકાશ સાત રંગોનો બનેલો છે.
$(b)$ લાલ રંગ સૌથી ઓછો વિચલિત થાય છે જ્યારે જાંબલી રંગ સૌથી વધુ વિચલિત થાય છે. વક્રીભવનને કારણે વિવિધ રંગો આપાત કિરણની સાપેક્ષમાં અલગ-અલગ ખૂણે વિચલિત થાય છે. આનું કારણ એ છે કે કાચના માધ્યમમાં અલગ-અલગ રંગોના પ્રકાશની ઝડપ અલગ-અલગ હોય છે,જેના કારણે અલગ-અલગ તરંગલંબાઇ માટે વક્રીભવનાંક અલગ-અલગ હોય છે.