$(a)$ ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં લંબરૂપે મૂકવામાં આવેલા વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહક પર બળ લાગે છે તે દર્શાવવા માટે આકૃતિ સાથે પ્રયોગનું વર્ણન કરો.
$(b)$ જો વાહકમાં વિદ્યુતપ્રવાહ વધારવામાં આવે તો આ બળમાં શું ફેરફાર થશે?
$(c)$ ઉપરના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરતા સાધનનું નામ આપો.

(N/A) પ્રયોગ: એક નાનો એલ્યુમિનિયમનો સળિયો $AB$ લો જે બે જોડાણ વાયર દ્વારા સ્ટેન્ડ પરથી આડી રીતે લટકાવેલ છે. એક મજબૂત ઘોડાની નાળ જેવું ચુંબક એવી રીતે મૂકો કે જેથી સળિયો બે ધ્રુવોની વચ્ચે રહે અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર શિરોલંબ ઉપરની તરફ હોય. સળિયાના છેડાઓને બેટરી,કળ અને રિઓસ્ટેટ સાથે શ્રેણીમાં જોડો. જ્યારે સળિયામાંથી $B$ થી $A$ તરફ વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે સળિયો સ્થાનાંતરિત થાય છે. આ સ્થાનાંતરણ દર્શાવે છે કે જ્યારે વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહકને ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે ત્યારે તેના પર બળ લાગે છે.
$(b)$ વાહક પર લાગતું બળ તેમાંથી વહેતા વિદ્યુતપ્રવાહના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે $(F \propto I)$. તેથી,જો વાહકમાં વિદ્યુતપ્રવાહ વધારવામાં આવે,તો તેના પર લાગતું બળ પણ વધશે,જેના પરિણામે સળિયાનું સ્થાનાંતર વધુ થશે.
$(c)$ ઇલેક્ટ્રિક મોટર એ આ સિદ્ધાંત પર કામ કરતું સાધન છે.