$(a)$ 'ચુંબકીય ક્ષેત્ર' એટલે શું?
$(b)$ કોઈ બિંદુએ ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા કેવી રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે?
$(c)$ વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહકની આસપાસ ઉત્પન્ન થતા ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા દર્શાવવા માટેની પ્રવૃત્તિનું વર્ણન કરો.
$(d)$ વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વર્તુળાકાર લૂપના કેન્દ્રમાં ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા શું હોય છે?

(N/A) ચુંબકીય ક્ષેત્ર એ ચુંબક અથવા વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહકની આસપાસનો એવો વિસ્તાર છે જેમાં તેની ચુંબકીય અસર અન્ય ચુંબકીય પદાર્થો દ્વારા અનુભવી શકાય છે.
$(b)$ કોઈ બિંદુએ ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા ચુંબકીય હોકાયંત્રનો ઉપયોગ કરીને નક્કી કરવામાં આવે છે. હોકાયંત્રની સોયનો ઉત્તર ધ્રુવ ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા દર્શાવે છે. તે જમણા હાથના અંગૂઠાના નિયમનો ઉપયોગ કરીને પણ નક્કી કરી શકાય છે.
$(c)$ પ્રવૃત્તિ: એક કાર્ડબોર્ડનો ટુકડો લો અને તેની મધ્યમાંથી એક સીધો તાંબાનો તાર કાર્ડબોર્ડના સમતલને લંબ રહે તેમ પસાર કરો. તારના છેડાઓને બેટરી અને સ્વીચ સાથે જોડો. કાર્ડબોર્ડ પર લોખંડનો ભૂકો સમાન રીતે ભભરાવો. જ્યારે તારમાંથી વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે,ત્યારે કાર્ડબોર્ડને હળવેથી ટકોરા મારો. તમે જોશો કે લોખંડનો ભૂકો તારની આસપાસ સમકેન્દ્રી વર્તુળોના સ્વરૂપમાં ગોઠવાઈ જાય છે. આ વર્તુળો ચુંબકીય ક્ષેત્રરેખાઓ દર્શાવે છે. આ રેખાઓની દિશા વર્તુળો પરના વિવિધ બિંદુઓ પર ચુંબકીય હોકાયંત્ર મૂકીને નક્કી કરી શકાય છે. જો વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા ઉલટાવવામાં આવે,તો ચુંબકીય ક્ષેત્રરેખાઓની દિશા પણ ઉલટાઈ જાય છે.
$(d)$ વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વર્તુળાકાર લૂપના કેન્દ્રમાં,ચુંબકીય ક્ષેત્રરેખાઓ સીધી અને લૂપના સમતલને લંબ હોય છે.