$(a)$ ગોલીય અરીસાની વક્રતા ત્રિજ્યા અને કેન્દ્રલંબાઈની વ્યાખ્યા આપો અને તેને આકૃતિમાં દર્શાવો.
$(b)$ ગોલીય અરીસાની વક્રતા ત્રિજ્યા અને કેન્દ્રલંબાઈ વચ્ચેનો સંબંધ લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વક્રતા ત્રિજ્યા: ગોલીય અરીસાની પરાવર્તક સપાટી જે પોલા ગોળાનો ભાગ છે,તે ગોળાની ત્રિજ્યાને વક્રતા ત્રિજ્યા કહે છે. તેને $R$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
કેન્દ્રલંબાઈ: ગોલીય અરીસાના ધ્રુવ $(P)$ અને મુખ્ય કેન્દ્ર $(F)$ વચ્ચેના અંતરને તેની કેન્દ્રલંબાઈ કહે છે. તેને $f$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
આકૃતિમાં,$P$ એ ધ્રુવ છે,$F$ એ મુખ્ય કેન્દ્ર છે અને $C$ એ વક્રતા કેન્દ્ર છે. અંતર $PC$ એ વક્રતા ત્રિજ્યા $(R)$ દર્શાવે છે અને અંતર $PF$ એ કેન્દ્રલંબાઈ $(f)$ દર્શાવે છે.
$(b)$ સંબંધ: નાના દર્પણમુખવાળા ગોલીય અરીસા માટે,વક્રતા ત્રિજ્યા એ કેન્દ્રલંબાઈ કરતા બમણી હોય છે. ગાણિતિક સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$f = \frac{R}{2}$ અથવા $R = 2f$

Explore More

Similar Questions

અંતર્ગોળ અરીસા વડે વસ્તુનું મોટું (વિવર્ધિત) પ્રતિબિંબ મેળવવા માટે નીચેનામાંથી કઈ શરતનું પાલન થવું જરૂરી છે?

અંતર્ગોળ અરીસાની સામે વસ્તુને ક્યાં મૂકવાથી તેનું પ્રતિબિંબ વાસ્તવિક અને નાનું મળે?

અંતર્ગોળ અરીસા દ્વારા કેવા પ્રકારનું પ્રતિબિંબ મેળવી શકાતું નથી?

$(a)$ જ્યારે અંતર્ગોળ અરીસાનો ઉપયોગ $(i)$ શેવિંગ મિરર તરીકે અને $(ii)$ પ્રકાશના સમાંતર કિરણપુંજ ઉત્પન્ન કરતી ટોર્ચમાં કરવાનો હોય,ત્યારે વસ્તુનું સ્થાન ક્યાં હોવું જોઈએ? $(b)$ એક વ્યક્તિ અરીસાની સામે ઊભો રહીને જુએ છે કે તેના પ્રતિબિંબમાં માથું ખૂબ નાનું છે અને પગ સામાન્ય કદના છે. આવા અરીસાની રચનામાં કયા પ્રકારના અરીસાનો ઉપયોગ થયો હશે?

$(a)$ અંતર્ગોળ અરીસાના વક્રતાકેન્દ્રમાંથી પસાર થતું પ્રકાશનું કિરણ પરાવર્તન પામ્યા બાદ તે જ માર્ગે પાછું કેમ ફરે છે?
$(b)$ વાહનોમાં પાછળનું દ્રશ્ય જોવા માટે બહિર્ગોળ અરીસાનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે કેમ કરવામાં આવે છે?
$(c)$ પાણીથી ભરેલા ગ્લાસમાં અંશતઃ ડૂબેલી પેન્સિલ હવા અને પાણીના આંતરપૃષ્ઠ આગળ સ્થાનાંતરિત થયેલી દેખાય છે. આ માટે જવાબદાર પ્રકાશની ઘટનાનું નામ આપો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo