$(a)$ નવી જાતિના ઉદ્ભવ માટે જવાબદાર કોઈપણ બે પરિબળો જણાવો.
$(b)$ કાર્યસદ્રશ અંગો (analogous organs) ઉત્ક્રાંતિના સમર્થનમાં કેવી રીતે પુરાવા પૂરા પાડે છે?

(N/A) નવી જાતિના ઉદ્ભવ (speciation) માટે જવાબદાર બે પરિબળો નીચે મુજબ છે:
$1$. જનીનિક વિચલન (Genetic drift): નાની વસ્તીમાં આકસ્મિક ઘટનાઓને કારણે જનીન આવૃત્તિમાં થતો ફેરફાર.
$2$. નૈસર્ગિક પસંદગી (Natural selection): જે સજીવો તેમના પર્યાવરણમાં વધુ સારી રીતે અનુકૂલિત થાય છે,તેઓ જીવિત રહે છે અને વધુ સંતતિ ઉત્પન્ન કરે છે.
$(b)$ કાર્યસદ્રશ અંગો એવા અંગો છે જે સમાન કાર્ય કરે છે પરંતુ તેમની રચના અને ઉદ્ભવ અલગ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે,પતંગિયાની પાંખો અને પક્ષીની પાંખો બંને ઉડવાનું કાર્ય કરે છે,પરંતુ તેમની આંતરિક રચના સંપૂર્ણપણે અલગ છે. આ ઉત્ક્રાંતિ માટે પુરાવા પૂરા પાડે છે કારણ કે તે દર્શાવે છે કે વિવિધ જાતિઓ સમાન પર્યાવરણમાં ટકી રહેવા માટે સ્વતંત્ર રીતે સમાન અનુકૂલનો વિકસાવી શકે છે,જેને અભિસારી ઉત્ક્રાંતિ (convergent evolution) કહેવામાં આવે છે.