$2 H_{2} O \rightarrow 4 H^{+} + O_{2} + 4 e^{-}$
ઉપરના સમીકરણના આધારે,નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(a)$ વનસ્પતિઓમાં આ પ્રક્રિયા ક્યાં થાય છે?
$(b)$ આ પ્રક્રિયાનું મહત્વ શું છે?

(N/A) આ પ્રક્રિયા $PS-II$ માં થાય છે,જે થાઈલેકોઈડ પટલની અંદરની બાજુએ આવેલું હોય છે. આ પાણીના વિઘટન (photolysis of water) નું કેન્દ્ર છે,જ્યાં પાણીના અણુઓમાંથી ઈલેક્ટ્રોન મુક્ત થાય છે. આ પ્રક્રિયા માટે $Mn^{2+}$ અને $Cl^{-}$ જેવા આયનો સહ-કારક (cofactors) તરીકે કાર્ય કરે છે.
$(b)$ પ્રકાશસંશ્લેષણમાં પાણીના વિઘટનનું મહત્વ નીચે મુજબ છે:
$(i)$ આ પ્રક્રિયામાં $O_{2}$ મુક્ત થાય છે,જે વાતાવરણમાં ઓક્સિજનનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે અને પૃથ્વી પરના દરેક સજીવ માટે જરૂરી છે.
$(ii)$ ઉત્પન્ન થયેલા હાઈડ્રોજન આયનો $(H^{+})$ થાઈલેકોઈડ પટલ પર પ્રોટોન ગ્રેડિયન્ટ બનાવે છે અને $NADP^{+}$ નું રિડક્શન કરીને $NADPH$ બનાવે છે,જે એક શક્તિશાળી રિડક્શનકર્તા છે.
$(iii)$ મુક્ત થયેલા ઈલેક્ટ્રોન $(e^{-})$ ઈલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ દ્વારા $PS-II$ થી $PS-I$ માં જાય છે,જે $ATP$ ના સંશ્લેષણ માટે જરૂરી છે.