"હેલોએરિન સંયોજનોમાં ઓર્થો અને પેરા સ્થાનમાં ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક સમૂહ $\left( -NO_2 \right)$ ની હાજરી,હેલોએરિન સંયોજનોની ન્યુક્લિઓફિલિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયાત્મકતામાં વધારો કરે છે." - આ વિધાનને ઉદાહરણ દ્વારા સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) હેલોએરિનમાં $-NO_2$ જેવા ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક સમૂહની હાજરી $-Cl$ પરમાણુના $-OH$ સમૂહ દ્વારા ન્યુક્લિઓફિલિક વિસ્થાપનને સરળ બનાવે છે. ઓર્થો અને પેરા સ્થાનમાં $-NO_2$ સમૂહની હાજરી સંસ્પંદન દ્વારા કાર્બેનિયન મધ્યવર્તીને સ્થિર કરે છે,જેનાથી $S_NAr$ પ્રક્રિયા પ્રત્યે પ્રતિક્રિયાત્મકતા વધે છે.
ઉદાહરણ:
$1$. ક્લોરોબેન્ઝીન $(C_6H_5Cl)$ માં $-Cl$ નું $-OH$ દ્વારા વિસ્થાપન કરવા માટે કઠિન પરિસ્થિતિઓ ($623 \ K$ તાપમાન અને $300 \ atm$ દબાણ) જરૂરી છે.
$2$. $p$-નાઈટ્રોક્લોરોબેન્ઝીન $(p-NO_2C_6H_4Cl)$ માં આ જ વિસ્થાપન માટે પ્રમાણમાં હળવી પરિસ્થિતિ $(443 \ K)$ ની જરૂર પડે છે.
$3$. જેમ ઓર્થો/પેરા સ્થાનમાં $-NO_2$ સમૂહોની સંખ્યા વધે છે,તેમ પ્રક્રિયાની પરિસ્થિતિઓ વધુ હળવી બનતી જાય છે:
- બે $-NO_2$ સમૂહો ($2$,$4$-ડાયનાઈટ્રોક્લોરોબેન્ઝીન) સાથે,પ્રક્રિયા $368 \ K$ તાપમાને થાય છે.
- ત્રણ $-NO_2$ સમૂહો ($2$,$4$,$6$-ટ્રાયનાઈટ્રોક્લોરોબેન્ઝીન) સાથે,પ્રક્રિયા માત્ર પાણી સાથે ગરમ કરવાથી થાય છે.

Explore More

Similar Questions

કોલમ-$I$ માં આપેલા પ્રક્રિયકોને કોલમ-$II$ માં આપેલી તેમની નીપજો સાથે જોડો.
કોલમ-$I$ (પ્રક્રિયકો)કોલમ-$II$ (નીપજો)
$(A)$ $p$-નાઈટ્રોક્લોરોબેન્ઝિન $\xrightarrow[(ii) H^+]{(i) NaOH, 443 \ K}$$(i)$ ફિનોલ
$(B)$ ક્લોરોબેન્ઝિન $\xrightarrow[(ii) H^+]{(i) NaOH, 623 \ K, 300 \ atm}$$(ii)$ $2,4,6$-ટ્રાયનાઈટ્રોફિનોલ
$(C)$ $2,4$-ડાયનાઈટ્રોક્લોરોબેન્ઝિન $\xrightarrow[(ii) H^+]{(i) NaOH, 368 \ K}$$(iii)$ $2,4$-ડાયનાઈટ્રોફિનોલ
$(D)$ $2,4,6$-ટ્રાયનાઈટ્રોક્લોરોબેન્ઝિન $\xrightarrow{Warm \ H_2O}$$(iv)$ $p$-નાઈટ્રોફિનોલ

Difficult
View Solution

નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા ફિટિંગ (Fittig) પ્રક્રિયા છે?

$C_6H_5Y$ ની એક પ્રક્રિયામાં મુખ્ય નીપજ $60\%$ સમઘટક મળે છે,તો સમૂહ $Y$ કયો છે?

બ્રોમોબેન્ઝીનની બ્રોમોમિથેન અને સોડિયમ ધાતુ સાથે શુષ્ક ઈથરમાં પ્રક્રિયા થઈને ટોલ્યુઈન મળે છે,આ પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

કઈ પ્રક્રિયાને ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટસ પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવતી નથી?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo