ધાતુ કાર્બોનિલમાં બંધન સમજાવો.

(N/A) માત્ર કાર્બોનિલ લિગેન્ડ ધરાવતાં સંયોજનોને હોમોલેપ્ટિક કાર્બોનિલ સંયોજનો કહે છે.
આ સંયોજનો મોટાભાગની સંક્રાંતિ ધાતુઓ દ્વારા બને છે. આ કાર્બોનિલ સાદા અને સુસ્પષ્ટ બંધારણ ધરાવે છે. $[Ni(CO)_4]$,$[Fe(CO)_5]$ અને $[Cr(CO)_6]$ અનુક્રમે સમચતુષ્ફલકીય,ત્રિકોણીય દ્વિપિરામિડલ અને અષ્ટફલકીય રચના ધરાવે છે.
ડેકાકાર્બોનિલડાયમેંગેનીઝ $(0)$ એ બે ચોરસ પિરામિડલ $[Mn(CO)_5]$ એકમો વચ્ચેના $Mn-Mn$ બંધથી બને છે. ઓક્ટાકાર્બોનિલડાયકોબાલ્ટ $(0)$ માં $Co-Co$ બંધ બે $CO$ સમૂહો દ્વારા સેતુબંધિત હોય છે.
ધાતુ કાર્બોનિલમાં ધાતુ-કાર્બન બંધ $\sigma$ અને $\pi$ બંને લાક્ષણિકતા ધરાવે છે. $M-C$ $\sigma$ બંધની રચના કાર્બોનિલ કાર્બનના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મના ધાતુની ખાલી કક્ષકોમાં દાનથી થાય છે.
$M-C$ $\pi$ બંધની રચના ધાતુની પૂર્ણ ભરાયેલી $d$-કક્ષકોમાંથી $CO$ ની ખાલી $\pi^*$ બંધપ્રતિકારક કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનના દાનથી થાય છે. ધાતુ અને લિગેન્ડ વચ્ચેનું આ બંધન એક સંકર્મ અસર (synergic effect) ઉત્પન્ન કરે છે,જે ધાતુ અને $CO$ વચ્ચેના બંધને મજબૂત બનાવે છે.