સવર્ગ સંયોજનોમાં રંગ સમજાવો.

(N/A) સવર્ગ સંયોજનોમાં રંગ એ સંક્રાંતિ ધાતુ સંકીર્ણોનો એક મુખ્ય ગુણધર્મ છે. જ્યારે સફેદ પ્રકાશ નમૂનામાંથી પસાર થાય છે,ત્યારે તેનો અમુક ભાગ શોષાય છે. તેથી,બહાર નીકળતો પ્રકાશ સફેદ રહેતો નથી.
સંકીર્ણનો રંગ તે જે પ્રકાશનું શોષણ કરે છે તેના પૂરક રંગ જેવો હોય છે. પૂરક રંગ એ બાકી રહેતી તરંગલંબાઈ દ્વારા ઉત્પન્ન થતો રંગ છે. ઉદાહરણ તરીકે,જો સંકીર્ણ દ્વારા લીલો રંગ શોષાય,તો તે લાલ દેખાય છે. શોષિત તરંગલંબાઈ અને અવલોકિત રંગ વચ્ચેનો સંબંધ સુનિશ્ચિત છે.
સવર્ગ સંયોજનોમાં રંગને સ્ફટિક ક્ષેત્ર સિદ્ધાંત $(CFT)$ ના સંદર્ભમાં સમજાવી શકાય છે.
દાખલા તરીકે,$[Ti(H_2O)_6]^{3+}$ સંકીર્ણ જાંબલી રંગનું છે. આ સંકીર્ણમાં ધરા અવસ્થામાં $t_{2g}$ કક્ષકમાં એક ઇલેક્ટ્રોન $(3d^1)$ રહેલો છે. ઇલેક્ટ્રોન માટે ઉપલબ્ધ આગામી ઉચ્ચ ઉર્જા સ્તર ખાલી $e_g$ કક્ષક છે.
જો સંકીર્ણ વાદળી-લીલા રંગના વિસ્તારને અનુરૂપ પ્રકાશનું શોષણ કરે,તો ઇલેક્ટ્રોન $t_{2g}$ સ્તરમાંથી $e_g$ સ્તરમાં ઉત્તેજિત થાય છે.
$(t_{2g}^1 e_g^0 \rightarrow t_{2g}^0 e_g^1)$
પરિણામે,સંકીર્ણ જાંબલી દેખાય છે. આ ઘટનાને $d-d$ સંક્રમણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.