લેન્થેનોઈડ્સ $(4f)$ શ્રેણીનાં તત્ત્વો $(Ln)$ અને તેમના આયનો $Ln^{2+}$ તથા $Ln^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના આપો અને તેમની લાક્ષણિકતાઓ જણાવો.

(A) લેન્થેનમ $(La, Z=57)$ થી લ્યુટેશિયમ $(Lu, Z=71)$ સુધીનાં $15$ તત્ત્વો અને તેમના $+2$ તથા $+3$ આયનોની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના નીચેના કોષ્ટકમાં દર્શાવેલ છે. માત્ર $[Xe]$ કોરની બહારના ઇલેક્ટ્રોન દર્શાવ્યા છે.
| પરમાણુ ક્રમાંક | નામ | સંજ્ઞા | $Ln$ | $Ln^{2+}$ | $Ln^{3+}$ |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| $57$ | લેન્થેનમ | $La$ | $5d^1 6s^2$ | $5d^1$ | $4f^0$ |
| $58$ | સિરિયમ | $Ce$ | $4f^1 5d^1 6s^2$ | $4f^2$ | $4f^1$ |
| $59$ | પ્રેસિઓડિમિયમ | $Pr$ | $4f^3 6s^2$ | $4f^3$ | $4f^2$ |
| $60$ | નિયોડિમિયમ | $Nd$ | $4f^4 6s^2$ | $4f^4$ | $4f^3$ |
| $61$ | પ્રોમિથિયમ | $Pm$ | $4f^5 6s^2$ | $4f^5$ | $4f^4$ |
| $62$ | સમેરિયમ | $Sm$ | $4f^6 6s^2$ | $4f^6$ | $4f^5$ |
| $63$ | યુરોપિયમ | $Eu$ | $4f^7 6s^2$ | $4f^7$ | $4f^6$ |
| $64$ | ગેડોલિનિયમ | $Gd$ | $4f^7 5d^1 6s^2$ | $4f^7 5d^1$ | $4f^7$ |
| $65$ | ટર્બિયમ | $Tb$ | $4f^9 6s^2$ | $4f^9$ | $4f^8$ |
| $66$ | ડાયસ્પ્રોસિયમ | $Dy$ | $4f^{10} 6s^2$ | $4f^{10}$ | $4f^9$ |
| $67$ | હોલ્મિયમ | $Ho$ | $4f^{11} 6s^2$ | $4f^{11}$ | $4f^{10}$ |
| $68$ | અર્બિયમ | $Er$ | $4f^{12} 6s^2$ | $4f^{12}$ | $4f^{11}$ |
| $69$ | થુલિયમ | $Tm$ | $4f^{13} 6s^2$ | $4f^{13}$ | $4f^{12}$ |
| $70$ | યટરબિયમ | $Yb$ | $4f^{14} 6s^2$ | $4f^{14}$ | $4f^{13}$ |
| $71$ | લ્યુટેશિયમ | $Lu$ | $4f^{14} 5d^1 6s^2$ | $4f^{14} 5d^1$ | $4f^{14}$ |
લાક્ષણિકતાઓ:
$1$. બધા જ લેન્થેનોઈડ્સ તટસ્થ અવસ્થામાં $6s^2$ રચના ધરાવે છે.
$2$. $Gd$ અને $Eu$ સ્થાયી અર્ધ-પૂર્ણ $4f^7$ પેટાકોશ ધરાવે છે.
$3$. $Lu$ અને $Yb$ સ્થાયી પૂર્ણ ભરાયેલ $4f^{14}$ પેટાકોશ ધરાવે છે.