સંકેન્દ્રિત અયસ્કનું ઓક્સાઇડમાં પરિવર્તન કરવાની રીતો કઈ છે? તેમને વિગતવાર સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સંકેન્દ્રિત અયસ્કને ઓક્સાઈડમાં ફેરવવાની બે મુખ્ય રીતો છે: $(A)$ નિસ્તાપન $(Calcination)$ અને $(B)$ ભૂંજન $(Roasting)$.
$(A)$ નિસ્તાપન $(Calcination)$: નિસ્તાપનમાં અયસ્કને હવાના ગેરહાજરીમાં અથવા મર્યાદિત પુરવઠામાં ગરમ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા બાષ્પશીલ અશુદ્ધિઓને દૂર કરે છે અને ધાતુ ઓક્સાઈડ બાકી રહે છે.
$Fe_2O_3 \cdot xH_2O(s) \xrightarrow{\Delta} Fe_2O_3(s) + xH_2O(g)$
$ZnCO_3(s) \xrightarrow{\Delta} ZnO(s) + CO_2(g)$
$CaCO_3 \cdot MgCO_3(s) \xrightarrow{\Delta} CaO(s) + MgO(s) + 2CO_2(g)$
$(B)$ ભૂંજન $(Roasting)$: ભૂંજનમાં અયસ્કને ધાતુના ગલનબિંદુથી નીચા તાપમાને હવાના નિયમિત પુરવઠા સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે.
સલ્ફાઈડ અયસ્ક સાથેની કેટલીક પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$2ZnS + 3O_2 \rightarrow 2ZnO + 2SO_2$
$2PbS + 3O_2 \rightarrow 2PbO + 2SO_2$
$2Cu_2S + 3O_2 \rightarrow 2Cu_2O + 2SO_2$
કોપરની સલ્ફાઈડ અયસ્કને પરાવર્તની ભઠ્ઠીમાં ગરમ કરવામાં આવે છે. જો અયસ્કમાં આયર્ન હોય,તો તેને ગરમ કરતા પહેલા સિલિકા સાથે મિશ્ર કરવામાં આવે છે. આયર્ન ઓક્સાઈડ આયર્ન સિલિકેટના 'ધાતુમલ' $(slag)$ $(FeSiO_3)$ તરીકે દૂર થાય છે અને કોપર 'કોપર મેટ' $(matte)$ સ્વરૂપમાં મળે છે,જેમાં $Cu_2S$ અને $FeS$ હોય છે.
$FeO + SiO_2 \rightarrow FeSiO_3$
ઉત્પન્ન થતો $SO_2$ વાયુ $H_2SO_4$ ના ઉત્પાદનમાં વપરાય છે.

Explore More

Similar Questions

ભૂંજન (Roasting) નું મુખ્ય કાર્ય શું છે?

નીચેની પ્રક્રિયાની મુખ્ય નીપજો,$2ZnS_{(s)} + 3O_{2(g)} \xrightarrow{\text{Heat}} \dots$ છે

નીચેના પૈકી કઈ પ્રક્રિયા કેલ્સિનેશનનું ઉદાહરણ છે?

નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો:
ભુંજન (Roasting) શા માટે કરવામાં આવે છે:
$(i)$ સલ્ફાઇડને ઓક્સાઇડ અને સલ્ફેટમાં રૂપાંતરિત કરવા
$(ii)$ જળયુક્ત પાણી દૂર કરવા
$(iii)$ અયસ્કને ઓગાળવા
$(iv)$ આર્સેનિક અને સલ્ફરની અશુદ્ધિઓ દૂર કરવા
આ વિધાનોમાંથી:

ધાતુના ઓક્સાઇડ મેળવવા માટે ધાતુશાસ્ત્રની પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન નીચેનામાંથી કયા અયસ્કને ભૂંજન (roasting) કરવામાં આવે છે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo