$(a)$ આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓની હવા,પાણી,ડાયહાઇડ્રોજન અને એસિડ પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયાત્મકતા જણાવો.
$(b)$ આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓનો રિડક્શનકર્તા સ્વભાવ સમજાવો.
$(c)$ આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓની પ્રવાહી એમોનિયા સાથેની રાસાયણિક પ્રક્રિયા આપો.

(N/A) $(i)$ હવા અને પાણી પ્રત્યે પ્રતિક્રિયાત્મકતા: $Be$ અને $Mg$ તેમની સપાટી પર ઓક્સાઇડના પડને કારણે ઓક્સિજન અને પાણી પ્રત્યે નિષ્ક્રિય છે. પાવડર સ્વરૂપનું $Be$ હવામાં સળગીને $BeO$ અને $Be_{3}N_{2}$ આપે છે. $Mg$ તેજસ્વી પ્રકાશ સાથે સળગીને $MgO$ અને $Mg_{3}N_{2}$ આપે છે. $Ca$,$Sr$,અને $Ba$ હવા સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઓક્સાઇડ અને નાઇટ્રાઇડ બનાવે છે અને પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને હાઇડ્રોક્સાઇડ બનાવે છે.
$(ii)$ ડાયહાઇડ્રોજન પ્રત્યે પ્રતિક્રિયાત્મકતા: $Be$ સિવાયના તમામ તત્વો ગરમ કરવા પર $H_{2}$ સાથે જોડાઈને હાઇડ્રાઇડ $(MH_{2})$ બનાવે છે. $BeH_{2}$ આ પ્રક્રિયા દ્વારા તૈયાર થાય છે: $2BeCl_{2} + LiAlH_{4} \rightarrow 2BeH_{2} + LiCl + AlCl_{3}$.
$(iii)$ એસિડ પ્રત્યે પ્રતિક્રિયાત્મકતા: આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓ એસિડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $H_{2}$ વાયુ મુક્ત કરે છે: $M + 2HCl \rightarrow MCl_{2} + H_{2}$.
$(iv)$ રિડક્શનકર્તા સ્વભાવ: આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓ પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે,જોકે આલ્કલી ધાતુઓ કરતા ઓછી. $Be$ નો રિડક્શન પોટેન્શિયલ ઓછો ઋણ છે,પરંતુ તેનો રિડક્શનકર્તા સ્વભાવ $Be^{2+}$ ની ઉચ્ચ જલીયકરણ ઉર્જા અને ઉચ્ચ પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પીને કારણે છે.
$(v)$ પ્રવાહી એમોનિયા: તેઓ પ્રવાહી એમોનિયામાં ઓગળીને ઘેરા વાદળી-કાળા દ્રાવણ બનાવે છે: $M + (x+y)NH_{3} \rightarrow [M(NH_{3})_{x}]^{2+} + 2[e(NH_{3})_{y}]^{-}$.